Cara Kira Zakat Pendapatan di Malaysia (Panduan Lengkap 2025)

Zakat Pendapatan ialah zakat yang dikenakan ke atas pendapatan hasil usaha atau pekerjaan yang halal. Ia termasuk gaji, upah, elaun, bonus, komisen, pencen, royalti, dan pendapatan sampingan. Ramai juga mengenalinya sebagai zakat gaji.

Di Malaysia, kadar zakat pendapatan ditetapkan pada 2.5% daripada jumlah yang layak dikenakan zakat. Walaupun kadar ini seragam, kaedah kiraan dan potongan mungkin berbeza mengikut Majlis Agama Islam Negeri masing-masing.

Siapa Wajib Membayar Zakat Pendapatan?

Seseorang wajib membayar zakat pendapatan jika memenuhi dua syarat utama:

1. Cukup nisab – pendapatan setahun bersih atau kasar melebihi nilai nisab (bersamaan harga 85 gram emas semasa).
2. Cukup haul – mengikut sesetengah negeri, haul tidak perlu genap setahun kerana zakat pendapatan boleh dibayar secara bulanan; yang penting jumlah setahun melebihi nisab.

💡 Contoh Nisab 2025 (anggaran): Harga emas RM365/gram × 85 gram = RM31,025. Jika pendapatan setahun ≥ jumlah ini → wajib zakat.

Dua Kaedah Kiraan Zakat Pendapatan

Kaedah 1 – Tanpa Tolakan

Kaedah ini paling mudah dan digalakkan untuk yang berkemampuan.

Jumlah Pendapatan Setahun × 2.5%

Langkah:

1. Kira jumlah pendapatan kasar setahun:

   • Gaji pokok
   • Elaun
   • Bonus
   • Komisen
   • Pendapatan sampingan

2. Darab dengan 2.5%.

3. Semak sama ada jumlah pendapatan melepasi nisab.

Contoh:

• Gaji bulanan: RM3,000 × 12 = RM36,000

• Bonus: RM3,000

• Pendapatan setahun: RM39,000

• Nisab: RM31,025 (capai nisab)

• Zakat = RM39,000 × 2.5% = RM975 setahun Boleh dibayar bulanan: RM81.25

Kaedah 2 – Dengan Tolakan (Had Kifayah)

Kaedah ini mengambil kira perbelanjaan asas sebelum kiraan zakat. Had kifayah ialah peruntukan minima yang diiktiraf oleh Majlis Agama Islam Negeri untuk keperluan asas seseorang dan tanggungannya.

Kategori had kifayah biasanya meliputi:

• Diri sendiri
• Isteri/suami
• Anak-anak (ikut bilangan)
• Ibu bapa / keluarga tanggungan
• Caruman KWSP
• Simpanan Tabung Haji
• Pendidikan diri (terhad)

Langkah:

1. Kira jumlah pendapatan kasar setahun.
2. Tolak jumlah had kifayah dan potongan dibenarkan.
3. Semak nisab.
4. Jika layak → darab baki dengan 2.5%.

Contoh:

• Pendapatan setahun: RM39,000
• Had kifayah + potongan dibenarkan: RM15,000
• Pendapatan layak zakat: RM24,000
• Nisab: RM31,025 → tidak wajib zakat kerana tidak capai nisab.

Jadual Perbandingan Kaedah Kiraan

Apa Itu Nisab dan Bagaimana Menyemaknya?

• Nisab = nilai minimum pendapatan layak zakat.
• Kira dengan formula: Harga emas semasa × 85 gram
• Setiap Majlis Agama Islam Negeri akan umumkan nilai nisab tahunan.
• Nilai emas berubah setiap tahun, jadi pastikan semak di laman rasmi negeri anda.

Kaedah Bayaran Zakat Pendapatan

1. Potongan Zakat Berjadual (PZB) – terus dari gaji bulanan.
2. Pembayaran tahunan – sekali gus setahun.
3. Bayaran ansuran – bayar mengikut jumlah mampu.
4. Online – melalui portal rasmi Majlis Agama Islam Negeri.

💡 Tip: Jika membayar melalui PZB, jumlah potongan boleh diselaraskan dengan PCB (Potongan Cukai Berjadual).

Soalan Lazim (FAQ)

1. Adakah zakat pendapatan sama dengan zakat gaji? Ya, zakat pendapatan sering dirujuk sebagai zakat gaji kerana gaji adalah sumber utama.

2. Bagaimana jika gaji saya berubah-ubah setiap bulan? Ambil purata pendapatan setahun, kemudian kira zakat.

3. Adakah bonus dan elaun dikira? Ya, semua pendapatan halal hasil usaha dikira.

4. Kalau gaji di bawah nisab, masih kena bayar? Tidak wajib, tapi boleh bayar secara sukarela sebagai sedekah.

5. Boleh bayar zakat pendapatan guna wang simpanan? Ya, asalkan jumlah zakat yang dibayar memenuhi kadar 2.5% setahun.

6. Adakah hutang kereta atau rumah boleh ditolak? Kebanyakan negeri tidak tolak hutang satu persatu. Keperluan asas dan tanggungan sudah diambil kira dalam had kifayah.

Ringkasan Formula

1. Pilih kaedah: Tanpa Tolakan atau Dengan Tolakan (Had Kifayah).
2. Kira pendapatan setahun.
3. Tolak potongan dibenarkan (jika guna kaedah 2).
4. Semak nisab.
5. Darab baki dengan 2.5%.

💡 Gunakan Kalkulator Zakat Pendapatan DuitMap Masukkan pendapatan bulanan, bilangan tanggungan, dan negeri → terus dapat jumlah zakat yang perlu dibayar.