Cuti Tahunan dan Cuti Sakit Malaysia: Berapa Hari Kelayakan Anda Mengikut Akta Kerja 1955

Berapa hari cuti tahunan (annual leave) dan cuti sakit (medical leave) yang anda layak setahun? Jawapannya bergantung pada tempoh perkhidmatan anda dengan majikan yang sama. Di bawah Akta Kerja 1955 (Seksyen 60E dan 60F), kelayakan minimum bermula 8 hari cuti tahunan dan 14 hari cuti sakit setahun, dan meningkat apabila perkhidmatan anda makin lama.

Panduan ini menjelaskan kelayakan sebenar, perbezaan antara cuti sakit biasa dengan cuti hospitalisasi, serta cuti bersalin dan paterniti — semuanya berdasarkan teks rasmi Akta Kerja 1955 yang diterbitkan Jabatan Tenaga Kerja (JTKSM). Sejak pindaan 2022 berkuat kuasa 1 Januari 2023, hak cuti ini terpakai kepada semua pekerja tanpa mengira gaji. Lihat juga Hub Hak Pekerja Malaysia untuk panduan dan kalkulator berkaitan yang lain.

Cuti tahunan / annual leave (Seksyen 60E): 8, 12 atau 16 hari

Kelayakan cuti tahunan berkadar mengikut tempoh perkhidmatan berterusan:

Perkara penting tentang cuti tahunan:

• Tambahan kepada hari rehat dan kelepasan am — cuti tahunan dikira berasingan daripada hujung minggu dan hari kelepasan am.
• Pro-rata untuk tahun tidak lengkap — jika anda belum genap 12 bulan apabila kontrak tamat, cuti dikira mengikut bilangan bulan penuh yang telah dikhidmat.
• Hangus jika tidak diambil — anda perlu mengambil cuti dalam tempoh 12 bulan selepas tahun perkhidmatan berkenaan tamat. Jika tidak, kelayakan itu terlucut (melainkan dasar syarikat anda lebih longgar dan membenarkan cuti dibawa ke hadapan).
• Bayaran ganti cuti — hanya dibenarkan jika majikan meminta dan anda bersetuju secara bertulis untuk tidak mengambil cuti tersebut.
• Dibayar semasa penamatan — cuti tahunan terkumpul yang belum diambil mesti dibayar apabila anda berhenti (kecuali jika dibuang kerana salah laku).
• Had ketidakhadiran 10% — jika anda tidak hadir tanpa kebenaran melebihi 10% hari bekerja dalam tempoh tersebut, kelayakan cuti tahunan bagi tempoh itu terbatal.

Cuti sakit / medical leave (Seksyen 60F): 14, 18 atau 22 hari

Cuti sakit pesakit luar (tanpa kemasukan ke hospital) juga berkadar mengikut perkhidmatan, tetapi dikira mengikut tahun kalendar (bukan tahun perkhidmatan):

Perkara penting tentang cuti sakit:

• Tidak pro-rata — Akta memberi kelayakan tahun kalendar penuh. Mengurangkan cuti sakit secara pro-rata adalah amalan yang sering ditegur sebagai tidak mematuhi Seksyen 60F.
• Perlu sijil sakit (MC) — daripada pengamal perubatan berdaftar yang dilantik majikan; jika tiada, mana-mana pengamal perubatan berdaftar atau pegawai perubatan kerajaan boleh mengesahkan. Doktor pergigian juga boleh mengesahkan, tetapi cuti sakit pergigian dikira sebahagian daripada jumlah cuti sakit yang sama (bukan kelayakan berasingan).
• Maklumkan dalam 48 jam — pekerja perlu memberitahu majikan dalam masa 48 jam selepas cuti sakit bermula. Jika gagal, ketidakhadiran itu dianggap tanpa kebenaran.
• Dibayar pada kadar gaji biasa.
• Tiada pertindihan bayaran — tiada cuti sakit bergaji bagi tempoh anda menerima elaun bersalin, pampasan pekerja, atau bayaran hilang upaya sementara PERKESO/SOCSO.

Cuti hospitalisasi: sehingga 60 hari (tambahan)

Selain cuti sakit pesakit luar di atas, Seksyen 60F juga memberi sehingga 60 hari cuti hospitalisasi setahun jika kemasukan ke hospital diperlukan dan disahkan oleh pengamal perubatan berdaftar atau pegawai perubatan.

Mengikut struktur Akta Kerja 1955 semasa (selepas pindaan 2022), 60 hari hospitalisasi ini adalah tambahan, bukan termasuk dalam 14/18/22 hari cuti sakit biasa. Contohnya, pekerja dengan perkhidmatan kurang 2 tahun boleh layak 14 hari cuti sakit biasa + sehingga 60 hari hospitalisasi = sehingga 74 hari dalam satu tahun kalendar.

Nota: Sebelum 1 Januari 2023, terdapat had gabungan "60 hari setahun secara keseluruhan". Klausa had gabungan itu telah dimansuhkan dalam teks Akta semasa. Walau bagaimanapun, sesetengah majikan dan sumber lama masih merujuk peraturan lama, jadi sentiasa rujuk teks Akta terkini atau JTKSM jika ada pertikaian.

Terdapat juga peruntukan "dianggap dimasukkan ke hospital": jika doktor mengesahkan pesakit cukup tenat untuk dimasukkan ke hospital tetapi tidak dimasukkan atas apa jua sebab, pekerja itu dianggap dihospitalkan untuk tujuan kelayakan 60 hari.

Cuti bersalin: 98 hari (Seksyen 37)

Selepas pindaan 2022, cuti bersalin dinaikkan daripada 60 hari kepada 98 hari berturut-turut bagi setiap kelahiran, terpakai kepada semua pekerja wanita.

Perlu dibezakan antara cuti dengan elaun:

• Cuti bersalin 98 hari — semua pekerja wanita layak, tanpa mengira bilangan anak.
• Elaun bersalin bergaji — tertakluk kepada syarat, termasuk "peraturan 5 anak": pekerja tidak layak elaun bersalin jika pada masa bersalin dia sudah mempunyai 5 orang anak yang masih hidup atau lebih. Cuti masih boleh diambil, tetapi tanpa bayaran wajib.

Cuti bersalin tidak boleh bermula lebih awal daripada 30 hari sebelum tarikh dijangka bersalin, dan tidak lewat daripada hari selepas bersalin.

Cuti paterniti: 7 hari (Seksyen 60FA)

Hak baharu sejak 1 Januari 2023. Pekerja lelaki yang berkahwin layak 7 hari cuti paterniti berturut-turut bergaji bagi setiap kelahiran, tertakluk kepada:

• Telah berkhidmat dengan majikan yang sama sekurang-kurangnya 12 bulan;
• Memaklumkan majikan tentang kehamilan isteri sekurang-kurangnya 30 hari sebelum dijangka bersalin (atau seawal mungkin selepas kelahiran);
• Terhad kepada 5 kali kelahiran, tidak kira bilangan isteri.

Cuti tanpa gaji (CTG): bukan hak berkanun

Cuti tanpa gaji tidak diperuntukkan oleh Akta Kerja 1955. Ia wujud hanya melalui persetujuan antara majikan dan pekerja (dasar syarikat atau kontrak). Satu kesan berkanun: jika cuti tanpa gaji yang diluluskan majikan melebihi 30 hari dalam tempoh 12 bulan, tempoh itu tidak dikira semasa mengira panjang perkhidmatan untuk tujuan kelayakan cuti tahunan.

Untuk memahami kesan cuti tanpa gaji pada slip gaji dan potongan KWSP/SOCSO/PCB, lihat apa jadi pada slip gaji semasa cuti tanpa gaji, atau kira terus dengan Kalkulator Gaji Bersih.

Ringkasan kelayakan cuti mengikut Akta Kerja 1955