Kenapa PCB Saya Tinggi Bulan Ini? Fahami Punca Potongan Cukai Naik Tiba-Tiba

Bila slip gaji masuk dan amaun PCB nampak lebih besar daripada biasa, reaksi paling normal ialah rasa pelik atau terus fikir payroll tersilap. Sebenarnya, Potongan Cukai Bulanan (PCB) ialah mekanisme potongan cukai pendapatan yang dibuat oleh majikan daripada saraan pekerja, dan amaunnya memang boleh berubah mengikut jenis saraan, kategori pekerja serta maklumat cukai yang digunakan dalam pengiraan.

Jadi, PCB yang lebih tinggi pada bulan ini tidak semestinya bermaksud ada masalah. Dalam banyak kes, perubahan itu berlaku kerana pendapatan bercukai bulan semasa tidak sama seperti bulan biasa, atau kerana ada maklumat baru yang menyebabkan sistem payroll mengira semula potongan dengan lebih tepat.

PCB tinggi tak semestinya gaji pokok anda naik

Ramai orang hanya tengok gaji pokok. Tetapi dalam rujukan HASiL, saraan yang tertakluk kepada PCB bukan setakat gaji asas sahaja. Ia boleh meliputi bayaran kerja lebih masa, komisen, elaun, bonus atau insentif, perkuisit, yuran pengarah dan lain-lain saraan yang berkaitan dengan penggajian. Ini bermaksud dua bulan dengan gaji pokok yang sama masih boleh menghasilkan amaun PCB yang berbeza.

Sebab itu, kalau anda rasa “gaji saya sama saja”, cuba lihat semula keseluruhan slip gaji dan bukan satu angka sahaja. Kadang-kadang yang berubah bukan basic salary, tetapi komponen lain yang menambah pendapatan bercukai untuk bulan tersebut.

Punca paling biasa: ada bayaran tambahan pada bulan ini

Antara punca paling kerap ialah anda menerima bayaran tambahan yang tidak masuk pada bulan biasa. Contoh paling mudah ialah OT, bonus, insentif, komisen, elaun tertentu, atau tunggakan gaji. HASiL menyenaraikan bonus atau insentif, tunggakan, cukai yang ditanggung majikan, ganjaran, pampasan kehilangan pekerjaan, serta komisen, elaun dan perkuisit yang tidak dibayar secara bulanan sebagai antara bentuk saraan tambahan.

Apabila saraan tambahan masuk, pengiraan PCB untuk bulan itu juga boleh berubah dengan ketara. Ini sebab utama kenapa bulan bonus selalunya nampak “melonjak” berbanding bulan biasa. Jadi, kalau bulan ini anda terima bonus, OT besar, komisen sales atau bayaran tertunggak, kenaikan PCB itu selalunya memang ada logiknya.

Status perkahwinan, anak dan tuntutan cukai juga boleh mengubah PCB

Pengiraan PCB juga bergantung pada kategori pekerja. Dalam garis panduan HASiL, pekerja dibahagikan kepada kategori seperti bujang, berkahwin dengan pasangan tidak bekerja, dan berkahwin dengan pasangan bekerja atau kategori lain yang berkaitan. Sebab itu, perubahan status perkahwinan atau maklumat tanggungan boleh mempengaruhi amaun potongan bulanan.

Selain itu, pekerja juga boleh mengemukakan Borang TP1 kepada majikan untuk tuntutan potongan dan rebat individu bagi tujuan PCB. HASiL menjelaskan bahawa TP1 digunakan apabila pekerja mahu menuntut potongan atau rebat dalam bulan berkenaan, dan majikan dikehendaki memproses TP1 sekurang-kurangnya dua kali dalam tahun semasa. Apabila data ini dikemas kini, amaun PCB boleh berubah sama ada turun atau naik bergantung pada maklumat yang diproses.

Maksud mudahnya, PCB bukan hanya dipengaruhi oleh berapa banyak anda dibayar, tetapi juga oleh maklumat cukai yang sedang digunakan oleh sistem payroll. Kalau maklumat anda sebelum ini tidak lengkap dan kini telah dikemas kini, anda mungkin nampak perbezaan yang lebih jelas pada slip gaji bulan semasa.

Tukar kerja dalam tahun yang sama pun boleh jadi punca

Kalau anda baru masuk kerja atau bertukar majikan dalam tahun semasa, itu juga boleh mempengaruhi PCB. HASiL menggunakan Borang TP3 untuk maklumat penggajian dengan majikan terdahulu dalam tahun semasa, termasuk saraan, KWSP, zakat dan PCB terkumpul. Tujuannya ialah supaya pengiraan PCB semasa dapat dikemas kini dengan lebih tepat berdasarkan rekod terdahulu.

Dalam praktiknya, ini bermaksud amaun PCB di tempat kerja baharu mungkin nampak berbeza selepas maklumat terdahulu dimasukkan. Jadi, kalau anda baru bertukar kerja dan tiba-tiba nampak PCB bulan ini lebih tinggi, itu tidak semestinya pelik. Ia mungkin cuma kesan data terkumpul yang kini sudah diambil kira oleh payroll.

Kadang-kadang yang berubah ialah data payroll, bukan formula misteri

HASiL menyatakan bahawa amaun PCB ditentukan sama ada melalui pengiraan berkomputer atau e-Jadual PCB. Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa perubahan pada data pekerja memang boleh mengubah hasil potongan, walaupun anda sendiri tidak nampak formula di belakang slip gaji. Bila kategori pekerja berubah, tuntutan TP1 diproses, maklumat TP3 dimasukkan, atau ada jenis saraan tambahan direkodkan pada bulan semasa, angka PCB yang terhasil juga boleh berubah.

Sebab itu, lebih berguna untuk semak input yang mempengaruhi PCB daripada cuba meneka pengiraan secara manual. Dalam kebanyakan keadaan, isu sebenar bukan kenapa formula ini pelik, tetapi apa data yang berubah bulan ini.

Apa yang patut anda semak dulu

Sebelum anggap ada kesilapan, semak dulu sama ada bulan ini anda menerima OT, bonus, komisen, elaun atau tunggakan. Selepas itu, semak sama ada ada perubahan pada status perkahwinan, anak, atau tuntutan potongan dan rebat yang sudah dihantar kepada majikan melalui TP1. Jika anda baru tukar kerja, pastikan juga maklumat TP3 sudah diambil kira. Semua ini ialah antara perkara yang secara rasmi berkait dengan penentuan amaun PCB.

Kalau selepas semakan itu anda dapati tiada apa-apa yang berubah tetapi PCB tetap naik banyak, barulah wajar untuk rujuk HR atau payroll. Kadang-kadang isu sebenar datang daripada item slip gaji yang diklasifikasikan secara berbeza, atau kemas kini data yang anda sendiri tidak sedar sudah diproses.

Gunakan kalkulator untuk semak dengan lebih jelas

Untuk pengguna biasa, memahami logik di sebalik potongan selalunya lebih berguna daripada cuba menghafal formula. Ambil angka bulan biasa, bandingkan dengan bulan semasa, masukkan perbezaan seperti bonus, OT atau elaun, kemudian lihat sama ada anggaran itu hampir dengan slip gaji anda. Pendekatan ini masuk akal kerana amaun PCB memang ditentukan melalui kaedah pengiraan berkomputer atau e-Jadual, bukan sekadar satu nombor tetap yang kekal sama sepanjang tahun.

Di sinilah Kalkulator PCB DuitMap jadi lebih berguna. Ia membantu anda nampak gambaran besar dengan cepat: adakah PCB bulan ini naik sebab pendapatan bercukai anda memang bertambah, atau ada sesuatu yang patut disemak semula dengan pihak payroll.

Soalan lazim

Adakah bonus kena PCB?

Secara umum, ya. Dalam bahan rasmi HASiL, bonus atau insentif disenaraikan sebagai saraan tambahan yang tertakluk kepada PCB. Sebab itu, bulan bonus hampir selalu menyebabkan potongan cukai bulanan nampak lebih tinggi daripada biasa.

Kenapa PCB berbeza walaupun gaji pokok saya sama?

Kerana PCB tidak bergantung pada gaji pokok sahaja. HASiL turut mengambil kira pelbagai jenis saraan lain seperti OT, komisen, elaun, bonus, perkuisit dan data cukai pekerja yang relevan. Jadi, dua bulan dengan basic salary yang sama masih boleh menghasilkan potongan yang berbeza.

Kalau PCB tinggi sebulan, adakah bulan depan akan kekal tinggi?

Tidak semestinya. Kalau kenaikan itu berpunca daripada bayaran sekali-sekala seperti bonus, tunggakan atau bayaran tambahan tertentu, amaun PCB bulan seterusnya boleh berubah semula apabila saraan bulan berikutnya kembali normal.

Contoh gaji bersih untuk semak kesan PCB

Kalau anda mahu lihat contoh yang lebih hampir dengan situasi potongan cukai bulanan, mula dengan dua julat ini:

• Gaji RM4,000: Gaji Bersih Berapa?
• Gaji RM5,000: Gaji Bersih Berapa?

Kedua-duanya membantu anda lihat bagaimana potongan wajib dan PCB boleh mengubah jumlah bank-in walaupun gaji kasar nampak masih dalam julat yang biasa.

Penutup

Ringkasnya, PCB yang tinggi pada bulan ini biasanya berpunca daripada satu daripada beberapa perkara: pendapatan bercukai bulan semasa memang lebih tinggi, ada saraan tambahan seperti bonus atau tunggakan, maklumat status atau tuntutan cukai telah dikemas kini, atau data penggajian terdahulu baru dimasukkan ke dalam pengiraan. Jadi, jangan terus anggap payroll tersilap hanya kerana angka itu berubah.

Semak dulu apa yang berubah pada slip gaji anda, kemudian bandingkan dengan Kalkulator PCB DuitMap untuk lihat sama ada potongan itu masih masuk akal. Bila anda faham puncanya, angka PCB tidak lagi nampak seperti potongan rawak, tetapi sebahagian daripada aliran cukai pendapatan yang memang berubah ikut situasi pendapatan anda.

Jika puncanya ialah bonus

Kalau PCB naik pada bulan yang sama anda menerima bonus, mulakan dengan panduan Bonus Kena PCB Berapa?. Jika gaji bersih masih rasa tidak banyak naik walaupun ada bonus, sambung ke Kenapa Dapat Bonus Tapi Gaji Bersih Tak Banyak Naik?.