Pusaka Kecil & MyLAND: Syarat RM5 Juta, Borang A dan Proses Sebenar

Jawapan ringkas: pusaka kecil ialah laluan pentadbiran pusaka melalui Pejabat Pembahagian Pusaka (JKPTG), bukan melalui mahkamah. JKPTG menyenaraikan tiga ciri harta pusaka kecil: harta si mati terdiri daripada harta alih sahaja, harta tak alih sahaja, atau kedua-duanya; jumlah nilaian keseluruhan harta tidak melebihi RM5 juta pada tarikh permohonan dibuat; dan bagi si mati yang bukan Islam, si mati tidak meninggalkan wasiat. Permohonan dibuat dalam talian melalui sistem MyLAND.

Apa yang berubah pada 15 Julai 2024

Definisi ini bukan definisi lama. Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) (Pindaan) 2022 [Akta A1643] mendapat perkenan diraja pada 19 Januari 2022, diwartakan pada 25 Januari 2022, dan — menurut halaman hadapan teks Akta 98 terkini — berkuat kuasa pada 15 Julai 2024.

Seksyen 5 Akta A1643 meminda subseksyen 3(2) Akta 98 dengan dua cara:

• menggantikan perkataan "wholly or partly of immovable" dengan "of any"; dan
• menggantikan perkataan "two million" dengan "five million".

Kesannya, subseksyen 3(2) Akta 98 kini berbunyi bahawa bagi maksud Akta itu, small estate bermaksud harta pusaka seseorang si mati yang terdiri daripada apa-apa harta yang terletak di mana-mana Negeri dan tidak melebihi lima juta ringgit dalam jumlah nilai. Akta A1643 juga memasukkan takrif "property" sebagai harta tak alih atau harta alih atau kedua-duanya.

Dua perubahan itu bermakna: pusaka yang hanya mengandungi wang simpanan, saham dan kenderaan — tanpa sebarang tanah — kini boleh berada dalam skop pusaka kecil, dan siling nilai naik daripada RM2 juta kepada RM5 juta.

Bagaimana nilai dikira

Tiga peruntukan Akta 98 menentukan angka mana yang dibandingkan dengan siling RM5 juta:

• Seksyen 3(3): nilai harta dalam sesuatu pusaka disifatkan sebagai nilainya pada tarikh petisyen difailkan; jika lebih daripada satu petisyen difailkan, pada tarikh petisyen terawal.
• Seksyen 3(4): semasa memastikan nilai harta, tiada potongan dibuat kerana hutang si mati, tetapi harta yang dipegang atau berhak dipegang si mati sebagai pemegang amanah dan bukan secara benefisial tidak dimasukkan.
• Seksyen 8(5) dan 8(6): Pegawai Pembahagian Pusaka atau pegawai penilai akan menilai harta itu, dan penilaian itu adalah muktamad bagi maksud Akta. Subseksyen 8(6A) yang dimasukkan oleh Akta A1643 menambah bahawa jika terdapat lebih daripada satu penilaian, Pegawai Pembahagian Pusaka akan memeriksa setiap penilaian dan memutuskan yang mana untuk dipakai.

Contoh: si mati meninggalkan rumah bernilai pasaran RM900,000 dengan baki pinjaman RM600,000, ditambah simpanan RM80,000.

Untuk ujian ambang, angka yang dilihat ialah RM980,000 — bukan RM380,000 — kerana hutang tidak ditolak.

Bila pusaka kecil TIDAK terpakai

Dua situasi utama menolak kes keluar daripada laluan ini:

1. Nilai melebihi RM5 juta. MyGovernment mengkategorikannya sebagai pusaka besar di bawah bidang kuasa Mahkamah Tinggi Sivil.
2. Si mati bukan Islam meninggalkan wasiat. JKPTG menyenaraikan ketiadaan wasiat sebagai ciri ketiga pusaka kecil bagi si mati bukan Islam, dan MyGovernment turut menyenaraikan "si mati meninggalkan wasiat di bawah Akta Wasiat 1959 (bukan Islam)" sebagai ciri pusaka besar. Ini selari dengan seksyen 5(1) Akta 98, yang menyatakan tiada apa-apa dalam Akta itu menyentuh bidang kuasa eksklusif Mahkamah Tinggi untuk memberi probet bagi mana-mana wasiat atau pelupusan testamentari yang sah berkenaan pusaka kecil.

MyGovernment menyatakan bagi pusaka besar: jika ada wasiat, permohonan Geran Probet; jika tiada wasiat, permohonan Surat Kuasa Mentadbir (Letters of Administration), dan mahkamah akan melantik pentadbir harta di kalangan waris.

Untuk melihat saluran mana yang mungkin layak disemak bagi kes anda, gunakan pencari saluran urus pusaka.

Siapa boleh memohon

JKPTG menyenaraikan pihak yang boleh membuat permohonan pembahagian pusaka:

• waris si mati (benefisiari) seperti pasangan, anak lelaki/perempuan, atau ibu dan bapa si mati;
• pemiutang (creditor) atau pengkaveat;
• pembeli di bawah suatu perjanjian jual beli yang sah;
• pemegang gadaian, pemegang serah hak atau pemegang pajakan tanah si mati;
• Amanah Raya Berhad; dan
• Majlis Agama Islam Negeri, tertakluk kepada pewartaan enakmen setiap negeri.

Di mana memohon

JKPTG menyatakan permohonan dikemukakan secara dalam talian mengikut kedudukan harta si mati:

• jika permohonan melibatkan harta alih sahaja atau harta tak alih sahaja, ia boleh dikemukakan di mana-mana Pejabat Pembahagian Pusaka di negeri mana harta si mati berada;
• jika permohonan melibatkan harta alih bersama harta tak alih, ia boleh dikemukakan di Pejabat Pembahagian Pusaka di negeri mana harta tak alih si mati berada.

Cara memohon: layari portal jkptg.gov.my, klik JKPTG Online pada capaian Orang Awam, pilih Permohonan Pembahagian Pusaka Kecil, atau terus ke www.myland.gov.my. Anda perlu mendaftar akaun baharu dalam sistem MyLAND sebelum boleh mula mengisi permohonan.

JKPTG juga memberi amaran praktikal: permohonan yang telah dihantar dalam talian tidak boleh dikemas kini. Pindaan atau tambahan perlu dimaklumkan melalui surat rasmi ke Pejabat Pembahagian Pusaka berkenaan berserta dokumen berkaitan. Semak semula setiap medan sebelum menghantar.

Borang A (Seksyen 8) vs Borang P (Seksyen 17)

• Borang A — Seksyen 8: Permohonan Baru. Permohonan pembahagian harta pusaka si mati yang tidak pernah dibuat sebelum ini.
• Borang P — Seksyen 17: Permohonan Berikutnya. Permohonan bagi harta ketinggalan yang tidak dimasukkan dalam permohonan terdahulu yang telah selesai, pembatalan Pentadbir/Pemegang Amanah, atau permohonan mendapatkan Perintah Kebenaran Menjual.

Dokumen untuk Permohonan Baru (Borang A), mengikut senarai JKPTG:

1. Salinan sijil kematian.
2. Salinan kad pengenalan pemohon dan waris (muka hadapan dan belakang), dan salinan kad pengenalan atau sijil kelahiran bagi waris berumur kurang 18 tahun.
3. Salinan sijil perkahwinan atau daftar perkahwinan si mati.
4. Salinan hakmilik/geran bagi harta tak alih yang dituntut; atau salinan surat perjanjian jual beli, atau Daftar Pegangan (Registry of Holding) jika hakmilik belum ada.
5. Salinan carian rasmi yang dibeli dari Pejabat Tanah Daerah bagi hakmilik HSM/GM/PM, atau dari Pejabat Tanah dan Galian Negeri bagi hakmilik HSD/GRN/PN.
6. Salinan bil atau resit cukai pintu (taksiran) jika berkaitan.
7. Salinan dokumen terkini berkaitan pemilikan harta alih si mati — penyata akaun simpanan, sijil saham, takaful, hakmilik kenderaan dan lain-lain, jika ada.
8. Salinan dokumen penyata hutang piutang si mati, jika berkaitan.

Untuk menyusun senarai ini tanpa memasukkan nombor akaun atau IC ke dalam mana-mana sistem, gunakan inventori aset, hutang dan dokumen pusaka, yang menyimpan data dalam pelayar anda sahaja.

Perbicaraan: siapa hadir, dan apa yang berlaku

JKPTG menyatakan Notis Bicara (Borang D atau Borang S) disampaikan kepada pempetisyen atau pemohon melalui alamat e-mel yang didaftarkan dalam permohonan, dan notis perbicaraan juga boleh disemak serta dicetak melalui sistem MyLAND setelah dikeluarkan.

Tujuan perbicaraan, menurut JKPTG: menentukan kesahihan harta-harta si mati, menyiasat kedudukan waris-waris si mati yang berhak, dan menentukan cara pembahagian harta pusaka si mati.

Perkara praktikal yang kerap ditanya:

• Kehadiran. Pempetisyen atau pemohon wajib hadir bersama seorang lagi waris yang berhak. Waris lain yang tidak dapat hadir hendaklah mengemukakan Surat Persetujuan (Borang DDA) yang boleh dimuat turun melalui portal jabatan.
• Waris bawah 18 tahun atau tidak sempurna akal. Tidak perlu hadir, tetapi penjaganya hendaklah hadir untuk memberikan keterangan bagi pihaknya.
• Saksi bebas. JKPTG mentakrifkannya sebagai orang yang mengenali si mati, tidak mempunyai pertalian saudara yang dekat, dan bukan di kalangan waris yang berhak menerima harta pusaka si mati.
• Cara pembahagian. JKPTG menyatakan harta pusaka orang Islam dibahagikan mengikut Hukum Faraid, dan bagi orang bukan Islam mengikut Akta Pembahagian 1958 — tetapi pembahagian secara sama rata atau muafakat boleh dibuat sekiranya semua waris yang berhak bersetuju.

DuitMap tidak mengira bahagian faraid atau bahagian Akta 300. Gunakan kalkulator faraid rasmi MyLAND atau Kalkulator Akta 300 MyGovernment/JKPTG untuk anggaran, dan rujuk perintah rasmi untuk keputusan muktamad.

Fi perintah dan tempoh

Bayaran yang dikenakan ialah Fi Perintah, ditetapkan oleh Peraturan 18 dan Jadual Kedua Peraturan-Peraturan Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955, sebagaimana digantikan oleh P.U. (A) 194/2024 yang berkuat kuasa 15 Julai 2024:

Jadual yang sama menetapkan RM50 bagi beberapa perintah lain, dan salinan pertama perintah adalah percuma bagi pentadbir atau benefisiari, dengan RM5 bagi salinan kedua dan seterusnya.

Contoh yang diberikan JKPTG: harta bernilai RM100,000 menanggung fi perintah RM200. Mengikut kadar yang sama, harta bernilai RM1,500,000 menanggung anggaran RM3,000, manakala harta bernilai RM3,000,000 jatuh ke dalam jalur 0.3% dan menanggung anggaran RM9,000.

Sahkan angka sebenar dengan pejabat berkenaan.

Kos lain adalah berasingan: carian rasmi hakmilik dari Pejabat Tanah, cukai pintu tertunggak, dan khidmat guaman jika anda memilih untuk melantik peguam.

Tempoh: JKPTG menyatakan tempoh penyelesaian pembahagian pusaka kecil ialah 4 hingga 6 bulan dari tarikh permohonan dibuat, tetapi tempoh ini akan menjadi lebih panjang bagi Pejabat Pembahagian Pusaka yang mempunyai penerimaan dan tunggakan kes yang banyak. Jangan janjikan tarikh kepada mana-mana pihak berdasarkan angka ini.

Selepas perintah diperoleh

JKPTG menyatakan setelah Perintah Pembahagian atau Surat Kuasa Mentadbir (Borang E/F/T/HH) diperoleh, ia hendaklah dikemukakan bersama geran atau hakmilik asal ke Pejabat Tanah untuk pendaftaran perintah pembahagian harta tak alih. Bagi harta alih, perintah dikemukakan kepada agensi yang bertanggungjawab ke atas harta tersebut.

Gunakan tracker tugas pentadbir pusaka untuk menjejak langkah-langkah ini sehingga selesai.

Semenanjung, Sabah dan Sarawak

Seksyen 3(1) Akta 98 menyatakan Bahagian II Akta itu — bahagian yang mengandungi definisi pusaka kecil dan bidang kuasa Pegawai Pembahagian Pusaka — hendaklah berkuat kuasa di seluruh Malaysia. Takrif dalam Akta 98 turut merujuk anak negeri Sabah dan Sarawak serta Kanun Tanah Sarawak.

Walaupun begitu, pentadbiran tanah, pejabat yang berkenaan dan prosedur harian boleh berbeza di Sabah dan Sarawak, dan bagi kes orang Islam pihak berkuasa agama negeri berbeza. Soalan Lazim JKPTG yang dipetik di sini tidak menyatakan skop wilayahnya secara eksplisit. Jika harta si mati berada di Sabah atau Sarawak, sahkan prosedur dengan pejabat tanah negeri berkenaan sebelum memohon — jangan andaikan langkah di atas terpakai terus.

Rujukan rasmi

Semua pautan disemak pada 28 Julai 2026.

• JKPTG — Soalan Lazim Pusaka Kecil — https://www.jkptg.gov.my/my/component/content/article/47-faq/pusaka-kecil/1084-pusaka-kecil
• Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955 [Akta 98], teks dalam talian 2025 (menyatakan pindaan terakhir oleh Akta A1643 berkuat kuasa 15 Julai 2024) — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/outputaktap/2545243_BI/Act%2098%20%28Online%202025%29.pdf
• Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) (Pindaan) 2022 [Akta A1643], teks Warta — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/outputaktap/1721501_BI/Act%20A1643.pdf
• P.U. (A) 194/2024 — Peraturan-Peraturan Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) (Pindaan) 2024, Jadual Kedua [Peraturan 18], berkuat kuasa 15 Julai 2024 — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/outputp/2209997/PUA%20194_2024.pdf
• MyGovernment — Nilaian Harta dan Agensi Pengurusan Pusaka (dikemas kini 13 Mac 2026) — https://www.malaysia.gov.my/my/categories/kematian-pusaka/pembahagian-harta-pusaka/nilaian-harta-dan-agensi-pengurusan-pusaka
• Sistem MyLAND (pendaftaran akaun dan permohonan) — https://myland.gov.my/
• MyLAND — Kalkulator Faraid rasmi — https://myland.gov.my/myland-adm/waris/WarisFaraidForm.xhtml
• MyGovernment/JKPTG — Kalkulator Akta 300 (pembahagian pusaka orang bukan Islam) — https://www.malaysia.gov.my/en/digital-services/kalkulator-akta-300-pembahagian-pusaka-orang-bukan-islam
• Pusat Pertanyaan Pusaka JKPTG: 03-8871 2999 (nombor seperti disenaraikan dalam Soalan Lazim JKPTG)

Penafian

Kandungan ini adalah maklumat pendidikan umum, bukan nasihat undang-undang atau pentadbiran pusaka. Ia tidak mengeluarkan sebarang keputusan, perintah atau pengesahan rasmi, tidak menentukan kelayakan sesuatu kes, dan tidak mengira bahagian mana-mana waris. Fi, tempoh, borang dan prosedur boleh berubah. Sahkan dengan Pejabat Pembahagian Pusaka JKPTG, sistem MyLAND, atau peguam sebelum membuat permohonan atau keputusan.