Dokumen Urus Harta Pusaka: Senarai Rasmi Mengikut Saluran

Jawapan ringkas: Tiada satu senarai dokumen tunggal. Yang ada ialah satu dokumen permulaan sepunya — sijil kematian — dan selepas itu tiga senarai berbeza, bergantung kepada saluran rasmi yang berkenaan dengan kes anda.

Kesilapan paling mahal yang keluarga buat ialah mengumpul dokumen mengikut senarai daripada saluran yang salah, kemudian terpaksa berulang alik apabila pihak berkuasa memulangkan permohonan yang tidak lengkap.

Halaman ini menyusun senarai dokumen mengikut sumber rasmi setiap saluran, disemak pada 28 Julai 2026.

Peringkat 0: sijil kematian daripada JPN

Semua saluran bermula di sini. Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) merekodkan maklumat kematian dan mengeluarkan sijil kematian.

Mengikut JPN (Pendaftaran Biasa Kematian, Semenanjung), dokumen yang perlu dikemukakan oleh pemaklum atau waris si mati semasa hadir ke pejabat JPN ialah:

1. Salinan Daftar Kematian / Permit Mengubur JPN.LM02 (Pin.1/11) yang berwarna biru;
2. Kad pengenalan atau dokumen pengenalan diri si mati yang asal;
3. Kad pengenalan atau dokumen pengenalan diri pemaklum (asal dan salinan);
4. Perakuan oleh Pengamal Perubatan mengenai sebab-sebab kematian yang asal — Borang JPN.LM09, atau JPN.LM10 bagi kes post-mortem — sekiranya kematian berlaku di hospital.

JPN turut menyenaraikan individu yang layak mengutip sijil kematian: ibu atau bapa si mati, suami atau isteri, anak-anak, adik-beradik kandung, dan pemaklum kematian yang tercatat dalam JPN.LM02. Tiada bayaran dikenakan untuk pendaftaran ini.

Ambil beberapa salinan disahkan sekali gus. Hampir setiap langkah selepas ini memintanya.

Peringkat 1: kenal pasti saluran yang berkenaan

Portal MyGovernment memetakan saluran mengikut nilai dan jenis harta:

Ambang RM5 juta itu berasal daripada undang-undang, bukan dasar dalaman: seksyen 3(2) Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955 [Akta 98], dalam teks kemas kini AGC setakat 15 Julai 2024, mentakrifkan pusaka kecil sebagai pusaka yang terdiri daripada apa-apa harta di mana-mana Negeri dan tidak melebihi lima juta ringgit jumlah nilainya. Angka itu dinaikkan daripada dua juta ringgit oleh Akta A1643.

Ambang RM600,000 pula datang daripada seksyen 17(1) Akta Perbadanan Amanah Raya 1995 [Akta 532], yang membenarkan Perbadanan mengisytiharkan bahawa ia mentadbir harta alih si mati apabila berpuas hati bahawa nilai keseluruhan harta itu tanpa tolakan hutang tidak melebihi enam ratus ribu ringgit, dan tiada orang yang berhak memohon probet atau tiada petisyen surat kuasa mentadbir yang belum selesai.

Dua syarat itu datang bersama. Nilai sahaja tidak mencukupi.

Satu nota skop. Kedua-dua ambang itu bukan peraturan Semenanjung: Akta 98 seksyen 3(1) menyatakan Bahagian II Akta itu berkuat kuasa di seluruh Malaysia, dan Akta 532 seksyen 17(1) bercakap tentang harta alih di Malaysia. Apa yang tertumpu kepada Semenanjung dalam halaman ini ialah senarai dokumen JPN dan JKPTG yang dipetik, serta sokongan DuitMap — bukan jangkauan berkanun akta itu sendiri. Jika harta berada di Sabah atau Sarawak, sahkan senarai dokumen dan prosedur dengan pejabat negeri berkenaan.

Perhatikan juga: seksyen 3(4) Akta 98 menyatakan bahawa dalam menentukan nilai harta pusaka, tiada tolakan dibuat bagi hutang si mati. Rumah bernilai RM700,000 dengan baki pinjaman RM650,000 tetap dikira RM700,000 untuk ujian ambang, bukan RM50,000.

Untuk menyemak saluran mana yang mungkin berkenaan dengan keadaan anda, Saluran Urus Pusaka (Semenanjung) menyusun soalan yang sama dan menunjukkan saluran yang mungkin layak — bukan keputusan muktamad.

Senarai dokumen: Pusaka Kecil (JKPTG / MyLAND)

Sebelum menyenaraikan dokumen, semak ketiga-tiga ciri yang JKPTG tetapkan untuk harta pusaka kecil: harta si mati terdiri daripada harta alih sahaja, harta tak alih sahaja, atau kedua-duanya; jumlah nilaian keseluruhan tidak melebihi RM5 juta pada tarikh permohonan dibuat; dan bagi si mati yang bukan Islam, si mati tidak meninggalkan wasiat.

Syarat ketiga itu sering terlepas pandang. Bagi si mati bukan Islam yang meninggalkan wasiat, laluannya ialah Mahkamah Tinggi, bukan JKPTG.

JKPTG menyenaraikan dokumen berikut untuk Permohonan Baru — Borang A, Seksyen 8:

1. Salinan Sijil Kematian.
2. Salinan kad pengenalan pemohon dan waris (muka hadapan dan belakang); dan salinan kad pengenalan atau sijil kelahiran bagi waris berumur kurang 18 tahun.
3. Salinan sijil perkahwinan atau daftar perkahwinan si mati.
4. Salinan hakmilik atau geran bagi harta tak alih yang dituntut; atau salinan surat perjanjian jual beli, atau Daftar Pegangan (Registry of Holding), jika harta itu belum mempunyai hakmilik.
5. Salinan Carian Rasmi yang dibeli daripada Pejabat Tanah Daerah bagi hakmilik HSM/GM/PM, atau daripada Pejabat Tanah dan Galian Negeri bagi hakmilik HSD/GRN/PN.
6. Salinan bil atau resit cukai pintu (taksiran), jika berkaitan.
7. Salinan dokumen terkini berkaitan pemilikan harta alih si mati — penyata akaun simpanan, sijil saham, takaful, hakmilik kenderaan dan lain-lain (jika ada).
8. Salinan dokumen Penyata Hutang Piutang si mati (jika berkaitan).

Bagi Permohonan Berikutnya — Borang P, Seksyen 17 (harta yang tertinggal daripada permohonan terdahulu, pembatalan pentadbir atau pemegang amanah, atau Perintah Kebenaran Menjual), JKPTG menyenaraikan Borang P yang lengkap, salinan perintah terdahulu, dan dokumen harta berkenaan mengikut jenisnya.

Permohonan dibuat dalam talian melalui sistem MyLAND. Jika permohonan melibatkan harta alih sahaja atau harta tak alih sahaja, ia boleh dikemukakan di mana-mana Pejabat Pembahagian Pusaka di negeri tempat harta itu berada. Jika ia melibatkan kedua-duanya, ia dikemukakan di negeri tempat harta tak alih berada.

Dokumen tambahan pada peringkat perbicaraan

• Notis Bicara (Borang D atau Borang S) dihantar kepada pempetisyen melalui e-mel yang didaftarkan, dan boleh disemak serta dicetak melalui MyLAND.
• Pempetisyen wajib hadir bersama seorang lagi waris yang berhak.
• Waris lain yang tidak dapat hadir hendaklah mengemukakan Surat Persetujuan (Borang DDA), yang boleh dimuat turun dari portal JKPTG.
• Waris bawah 18 tahun atau yang tidak sempurna akal tidak perlu hadir, tetapi penjaganya hendaklah hadir memberi keterangan bagi pihaknya.
• Seorang saksi bebas — orang yang mengenali si mati, tiada pertalian saudara yang dekat, dan bukan waris yang berhak — turut diperlukan.

Fi perintah — kadar gazet

Fi ditetapkan oleh Peraturan 18 dan Jadual Kedua Peraturan-Peraturan Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955, sebagaimana digantikan oleh P.U. (A) 194/2024 yang berkuat kuasa 15 Julai 2024:

Jadual yang sama menetapkan RM50 bagi beberapa perintah lain (contohnya pembatalan pentadbir, penarikan balik kaveat, pelantikan pentadbir baharu), dan salinan pertama perintah adalah percuma bagi pentadbir atau benefisiari, dengan RM5 bagi salinan kedua dan seterusnya.

Selepas perintah dikeluarkan

JKPTG menyatakan: setelah Perintah Pembahagian atau Surat Kuasa Mentadbir (Borang E, F, T atau HH) diperoleh, ia hendaklah dikemukakan bersama geran atau hakmilik asal ke Pejabat Tanah untuk pendaftaran pindah milik harta tak alih. Bagi harta alih, ia dikemukakan kepada agensi yang bertanggungjawab ke atas harta itu.

Ini disokong oleh Kanun Tanah Negara. Seksyen 348 mewajibkan Pendaftar melaksanakan perintah pembahagian pusaka kecil yang telah muktamad dengan mengendorskan memorial pada dokumen hakmilik daftar.

Senarai dokumen: Mahkamah Tinggi (probet atau surat kuasa mentadbir)

Bagi kes yang jatuh dalam bidang kuasa Mahkamah Tinggi Sivil, dokumen teras berkisar pada Geran Probet (jika ada wasiat sah) atau Surat Kuasa Mentadbir (jika tiada wasiat). MyGovernment menyatakan mahkamah akan melantik pentadbir harta dalam kalangan waris apabila tiada wasiat.

Untuk harta tanah, Kanun Tanah Negara seksyen 346 memerlukan permohonan pendaftaran wakil diri disertakan dengan geran probet atau surat kuasa mentadbir, dokumen hakmilik keluaran jika ada, dan dokumen lain yang dikehendaki Pendaftar. Seksyen 346(5) menyatakan wakil diri tidak boleh melaksanakan sebarang suratcara urusniaga ke atas tanah itu sehingga ia didaftarkan atas namanya.

Kerana prosedur mahkamah, kos guaman dan keperluan afidavit berbeza mengikut kes, dapatkan senarai dokumen khusus daripada peguam atau pejabat mahkamah — jangan salin senarai daripada halaman pusaka kecil.

Dokumen cukai yang selalu terlepas

Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia (LHDNM) menerbitkan Ketetapan Umum No. 9/2023 (Si Mati — Bahagian I, bertarikh 27 Disember 2023). Antara yang dinyatakan:

• JPN merekod maklumat kematian dan mengeluarkan sijil kematian (perenggan 6.2).
• Apabila sijil kematian tersedia, saudara terdekat hendaklah melaporkan kematian kepada LHDNM dengan kadar segera, dan LHDNM akan memulakan penilaian berdasarkan subseksyen 74(3) Akta Cukai Pendapatan 1967 (perenggan 6.3).
• Semasa melaporkan, saudara terdekat hendaklah menyediakan salinan sijil kematian, salinan Grant of Probate atau Letter of Administration, bersama Borang CP 57 (perenggan 6.4).
• Wasi ialah individu yang dilantik melalui Geran Probet atau Surat Kuasa Mentadbir untuk mentadbir harta pusaka dan liabiliti si mati (perenggan 8.2).
• Wasi perlu menyemak tunggakan cukai bagi tahun-tahun sebelum kematian, dan memfailkan Borang Nyata Cukai Pendapatan bagi tahun taksiran yang belum difailkan oleh si mati semasa hayatnya.

Ketetapan yang sama menyatakan dengan jelas bahawa harta pusaka tidak boleh diagihkan kepada benefisiari sehingga semua hutang si mati dijelaskan sepenuhnya oleh wasi. Kedudukan ini selari dengan seksyen 67(1)(a) Akta Probet dan Pentadbiran 1959 [Akta 97], yang menyatakan harta si mati setakat kepentingan benefisialnya adalah aset bagi pembayaran hutang dan liabilitinya, dan seksyen 68(2) yang mengarahkan wakil diri membayar perbelanjaan pengebumian, wasiat dan pentadbiran serta hutang sebelum menyediakan dana untuk legasi.

Jadi senarai dokumen anda mesti merangkumi bukti hutang, bukan hanya bukti aset.

Susunan fail yang praktikal

Susun dalam lima kumpulan. Ia sejajar dengan cara pihak berkuasa membaca permohonan:

1. Pengesahan kematian dan identiti — sijil kematian, JPN.LM02, kad pengenalan si mati, kad pengenalan setiap waris, sijil nikah dan sijil kelahiran waris.
2. Harta tak alih — geran atau hakmilik, carian rasmi, perjanjian jual beli jika tiada hakmilik, bil cukai pintu.
3. Harta alih — penyata bank, penyata KWSP, penyata Tabung Haji, penyata ASNB, sijil saham, hakmilik kenderaan, sijil takaful atau polisi insurans.
4. Hutang dan komitmen — penyata baki pinjaman perumahan, pinjaman kenderaan, pinjaman peribadi, kad kredit, tunggakan cukai dan bil utiliti; ini menjadi asas Penyata Hutang Piutang.
5. Dokumen perancangan sedia ada — wasiat, suratikatan hibah, borang penamaan yang telah dihantar.

Untuk membina senarai ini tanpa menghantar apa-apa maklumat peribadi ke mana-mana, gunakan Inventori Aset, Hutang & Dokumen Pusaka. Untuk menjejak tugas mengikut urutan, Tracker Tugas Pentadbir Pusaka menyusun langkah daripada sijil kematian hingga penutupan. Untuk melihat berapa banyak yang mungkin tinggal selepas hutang dan perbelanjaan, Anggaran Harta Bersih Sebelum Agihan menyediakan gambaran sementara. Ketiga-tiganya berjalan dalam pelayar anda sahaja.

Jika terdapat rumah dengan baki pinjaman, semak juga status perlindungan pinjaman dalam MRTA, MRTT, MLTA & MLTT: Apa Maksud Insurans Pinjaman Rumah sebelum berurusan dengan bank.

Empat andaian yang perlu dielakkan

"Nilai bersih kami rendah, jadi kami masuk kategori kecil." Nilai untuk ujian ambang dikira tanpa tolakan hutang (Akta 98, seksyen 3(4); Akta 532, seksyen 17(1)(a)).

"Ada penama, jadi tak perlu apa-apa lagi." Penamaan hanya menyelesaikan aset di institusi berkenaan, dan peraturan setiap produk berbeza.

"Semua waris setuju, jadi boleh kita bahagi dulu." Agihan tidak rasmi sebelum perintah atau geran dikeluarkan boleh menyukarkan pendaftaran pindah milik kemudian, dan hutang serta cukai masih perlu dijelaskan dahulu.

"Satu senarai dokumen untuk semua." Senarai JKPTG bukan senarai Amanah Raya, dan bukan senarai Mahkamah Tinggi.

Sumber rasmi

Semua rujukan disemak pada 28 Julai 2026.

• JPN — Pendaftaran Biasa Kematian (Semenanjung) — dokumen sijil kematian, borang JPN.LM02/LM09/LM10, siapa layak mengutip
• JKPTG — Soalan Lazim Pusaka Kecil — Borang A/P, senarai dokumen, perbicaraan, Borang DDA, borang perintah
• MyGovernment — Nilaian Harta dan Agensi Pengurusan Pusaka — peta saluran mengikut nilai
• Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955 (Akta 98), teks kemas kini setakat 15 Julai 2024 — seksyen 3(2), 3(4)
• Akta A1643 — Akta Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) (Pindaan) 2022 — seksyen 5, pindaan "dua juta" kepada "lima juta"
• P.U. (A) 194/2024 — Peraturan-Peraturan Harta Pusaka Kecil (Pembahagian) (Pindaan) 2024 — Jadual Kedua, kadar fi, berkuat kuasa 15 Julai 2024
• Akta Perbadanan Amanah Raya 1995 (Akta 532), cetakan semula 2010 (menggabungkan pindaan sehingga 1 September 2010) — seksyen 17, pentadbiran ringkas harta alih; nama fail AGC tertulis "Cetakan Semula 2013", tetapi halaman tajuk dokumen itu sendiri bertarikh 2010
• Akta Probet dan Pentadbiran 1959 (Akta 97), cetakan semula 2006 — seksyen 67, 68
• Kanun Tanah Negara (Akta 828) — seksyen 346, 348
• LHDNM — Ketetapan Umum No. 9/2023: Si Mati, Bahagian I — perenggan 6.2–6.4, 8.2, 9.2
• Amanah Raya Berhad — Pentadbiran Pusaka

Borang, saluran permohonan, fi dan senarai dokumen boleh berubah. Sahkan senarai semasa terus dengan agensi berkenaan sebelum menghantar permohonan.

Penafian

Kandungan ini adalah maklumat pendidikan umum tentang prosedur dan dokumen, bukan nasihat undang-undang, Syariah atau cukai. Ia tidak mengeluarkan sebarang keputusan, perintah atau pengesahan rasmi, dan tidak menentukan saluran yang terpakai kepada kes anda. Sahkan dengan JKPTG/MyLAND, Amanah Raya Berhad, Mahkamah Tinggi, LHDNM atau peguam sebelum bertindak. Kandungan ini tertumpu kepada Semenanjung Malaysia; Sabah dan Sarawak mempunyai prosedur berasingan.