Gaji Pegawai Penjara (KA1–KA14): Pangkat, Gred, Gaji Permulaan dan Gaji Bersih

Perkhidmatan penjara mempunyai 19 pangkat — daripada Wadar sehingga Komisioner Jeneral Penjara — tetapi hanya 15 gred gaji. Itu bukan percanggahan, dan ia perkara pertama yang perlu difahami: pangkat dan gred ialah dua benda berbeza, dan dalam dua keadaan, naik pangkat tidak menaikkan gred anda.

Jadual-jadual di atas ialah jawapan sebenar untuk soalan gaji. Ia menunjukkan julat gaji minimum–maksimum bagi setiap gred, dan gaji permulaan mengikut kelayakan masuk, untuk ketiga-tiga skim perkhidmatan penjara. Semua angka itu dibaca terus daripada pangkalan data DuitMap yang berpunca daripada pekeliling JPA — bukan angka yang ditaip semula ke dalam artikel ini.

Gaji minimum gred bukan gaji permulaan anda

Ini punca kebanyakan senarai "gaji pegawai penjara" di internet salah.

• Gaji minimum gred datang daripada Lampiran D1, Jadual Gaji Minimum-Maksimum JPA. Ia lantai keseluruhan bagi gred itu — titik paling rendah yang boleh diduduki sesiapa pada gred tersebut, tanpa mengira kelayakan.
• Gaji permulaan datang daripada teks skim perkhidmatan itu sendiri. Ia titik masuk sebenar bagi setiap kelayakan, dan ia sentiasa berada pada atau di atas lantai gred itu.

Kedua-duanya angka rasmi. Ia menjawab dua soalan berbeza dan tidak boleh ditukar ganti.

Pangkat vs gred — dan dua tempat naik pangkat tidak menaikkan gred

Jabatan Penjara Malaysia menerbitkan senarai pangkatnya sendiri berserta gred jawatan. JPA pula menerbitkan indeks pemindahan gred. Cantumkan kedua-duanya, dan sesuatu yang tidak diterbitkan di mana-mana laman lain muncul:

Perhatikan dua baris yang ditebalkan:

• Wadar dan Koperal Penjara berada pada gred yang sama, KA1.
• Sarjan dan Sarjan Mejar Penjara berada pada gred yang sama, KA2.

Maksudnya, naik pangkat daripada Wadar ke Koperal tidak memindahkan anda ke gred lain — jadi julat gaji gred anda juga tidak berubah. Gaji anda tetap boleh naik melalui Kenaikan Gaji Tahunan (KGT) dalam gred yang sama, tetapi ia bukan lompatan ke jadual gaji baharu. Perkara yang sama berlaku antara Sarjan dan Sarjan Mejar.

Ini sebab senarai "gaji ikut pangkat penjara" yang memberikan satu angka berbeza untuk setiap satu daripada 19 pangkat itu tidak boleh betul: hanya ada 15 gred, dan dua daripadanya dikongsi oleh dua pangkat.

⚠ Gred pada senarai pangkat rasmi ialah gred LAMA. Laman Jabatan Penjara menyenaraikan pangkatnya dengan gred KA19 hingga KA54 — iaitu penomboran Sistem Saraan Malaysia (SSM) yang telah diganti oleh SSPA pada 1 Disember 2024. Jadual di atas sudah pun ditukarkan kepada gred SSPA semasa melalui indeks pemindahan rasmi JPA. Jangan ambil gred daripada senarai pangkat itu dan cari terus dalam jadual gaji semasa — nombornya merujuk sistem yang berbeza.

Tiga skim, bukan satu tangga

Perkhidmatan penjara bukan satu tangga panjang. Ia tiga skim perkhidmatan berasingan, setiap satu dengan kelayakan masuknya sendiri:

Dua perkara yang perlu diperhatikan pada jadual itu.

Tangga Penguasa Penjara melangkau KA11. Itu bukan kesilapan taip dan bukan gred yang tertinggal — tangga gred SSPA memang mempunyai jurang sebenar, dan ia tidak patut "dibetulkan" supaya kelihatan berturutan.

Setiap skim hanya membuka satu gred untuk pengambilan. Dalam ketiga-tiga skim, semua laluan kelayakan masuk mendarat pada gred paling rendah skim itu — KA1, KA5 atau KA9. Gred selebihnya diisi melalui kenaikan pangkat dalaman sahaja. Itu sebabnya jadual gaji permulaan di atas hanya menunjukkan gred-gred tersebut: bukan kerana data tidak lengkap, tetapi kerana pekeliling itu sendiri tidak memperuntukkan lantikan terus ke gred yang lain. Kalau anda jumpa laman yang menyenaraikan "gaji permulaan KA3", angka itu tidak datang daripada mana-mana dokumen rasmi.

Gaji permulaan KA1: jawapan terus

Jawapan ringkas: gaji permulaan gred KA1 bergantung kepada kelayakan masuk anda, bukan satu angka tunggal. Ada empat laluan kelayakan yang membawa masuk ke KA1, dan setiap satu mendarat pada gaji permulaan yang berlainan — julat keseluruhan gred KA1 sendiri ialah RM1,500 hingga RM4,680 sebulan, dibaca terus daripada pangkalan data terkawal DuitMap yang berpunca daripada Lampiran D1 dan Lampiran B11 Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 1 Tahun 2024 (SSPA).

Empat laluan kelayakan, empat gaji permulaan

Perhatikan dua perkara. Pertama, RM1,500 ialah gaji permulaan paling rendah yang boleh anda dapat di KA1 — bukan RM1,500 sahaja untuk semua orang. Pemegang SKM Tahap 2 atau Tahap 3 dalam bidang berkaitan mendarat lebih tinggi daripada pemegang SPM sahaja, walaupun kedua-duanya masuk pada gred yang sama. Kedua, RM1,500 itu juga lantai keseluruhan gred KA1 (minimum Lampiran D1) — jadi laluan kelayakan paling asas (SPM/SVM) mendarat tepat pada lantai gred, manakala dua laluan lain mendarat sedikit di atasnya.

Jika anda jumpa senarai lain di internet yang memberikan satu angka gaji permulaan KA1 sahaja tanpa menyebut kelayakan, ia kemungkinan besar mengambil salah satu daripada empat angka di atas dan membentangkannya seolah-olah ia satu-satunya angka — atau menggunakan angka anggaran yang tidak datang daripada teks skim perkhidmatan.

Dari gaji permulaan ke had maksimum gred — bagaimana gaji KA1 bergerak

Gaji permulaan bukan gaji tetap sepanjang perkhidmatan. Dalam gred KA1, gaji bergerak daripada gaji permulaan ke had maksimum gred (RM4,680) melalui Kenaikan Gaji Tahunan (KGT) — bagi KA1, kadar KGT ialah RM100 setahun, mengikut Lampiran D1 pekeliling SSPA.

Tetapi kenaikan ini bukan automatik. Menurut Pekeliling Perkhidmatan Sumber Manusia JPA (Ceraian UP.9.1.1, "Dasar Kelayakan Pemberian Pergerakan Gaji Tahunan", berkuat kuasa 1 Januari 2026) — rujukan pending-review, sahkan semula dengan pekeliling terkini sebelum digunakan untuk keputusan rasmi — Pergerakan Gaji Tahunan (PGT) perlu diperakukan oleh Panel Pembangunan Sumber Manusia (PPSM) berdasarkan empat perkara dalam tahun penilaian (1 Januari hingga 31 Disember): penilaian prestasi, tempoh pegawai menjalankan tugas, tempoh cuti yang diluluskan, dan tatakelakuan pegawai (tapisan tatatertib) — perkara keempat ini syarat baharu yang diperkenalkan SSPA. Pergerakan ini berlaku pada Tarikh Pergerakan Gaji (TPG) pegawai — salah satu daripada empat tarikh tetap dalam setahun: 1 Januari, 1 April, 1 Julai atau 1 Oktober.

Untuk pegawai KA1 baharu, ini bermaksud: gaji permulaan (RM1,500, RM1,561 atau RM1,622 mengikut kelayakan) ialah titik mula, bukan gaji yang kekal sepanjang berada di gred itu — tetapi setiap pergerakan RM100 itu perlu melepasi semakan prestasi dan tatakelakuan tahunan, bukan berlaku secara automatik pada TPG. Gaji tidak akan melepasi RM4,680 selagi kekal di gred KA1; melangkaui had itu memerlukan kenaikan pangkat ke gred KA2 (Sarjan Penjara), yang membuka julat gaji baharu — bukan sambungan nombor daripada KA1.

Untuk memahami definisi "gaji hakiki" yang dirujuk dalam peraturan PGT di atas, dan bagaimana ia berbeza daripada gaji kasar, rujuk Maksud Gaji Hakiki dan Gaji Pokok. Untuk penjelasan penuh mekanik KGT, PGT dan TPG bagi semua gred penjawat awam, rujuk Apa Itu KGT Penjawat Awam. Untuk melihat sendiri bagaimana gaji KA1 anda akan bergerak dari tahun ke tahun sehingga had maksimum gred, gunakan Kalkulator Tangga Gaji Kerajaan.

Jika anda seorang pegawai KA1 baharu yang sedang merancang pembiayaan rumah pertama pada gaji permulaan ini, Pinjaman Perumahan Kerajaan LPPSA: Syarat, Kelayakan & Apa Penjawat Awam Perlu Tahu menerangkan skim pembiayaan yang khusus untuk penjawat awam, termasuk had kelayakan berdasarkan gaji.

Gred lama KA19–KA54 dan dua gabungan yang mudah tersalah padan

Kalau anda mula bekerja sebelum 1 Disember 2024, gred anda berbunyi KA19, KA20, KA22, KA24, KA26 atau KA28. Enam gred lama itu dipindahkan kepada empat gred baharu — jadi ia bukan padanan satu lawan satu:

Kesilapan yang paling mudah berlaku di sini ialah padanan ikut kedudukan: menyusun enam gred lama di sebelah kiri, empat gred baharu di sebelah kanan, dan padankan baris demi baris. Buat begitu, pemegang KA24 akan tersalah padan dengan KA4 — sedangkan tempatnya sebenarnya KA2, dua anak tangga dan satu julat gaji berbeza.

Dua skim yang lebih tinggi pula bersih satu lawan satu: KA29→KA5, KA32→KA6, KA38→KA7, KA40→KA8; dan KA41→KA9, KA44→KA10, KA48→KA12, KA52→KA13, KA54→KA14.

Senarai penuh untuk semua skim kerajaan ada di Gred Lama ke Gred Baharu: Senarai Penuh Pemindahan Gred Penjawat Awam (SSM → SSPA).

Elaun khusus perkhidmatan penjara

Gaji pokok bukan keseluruhan pendapatan. Selain elaun am yang diterima semua penjawat awam persekutuan, Lampiran E pekeliling SSPA memperuntukkan beberapa bayaran yang khusus untuk Jabatan Penjara Malaysia, antaranya:

• Bayaran Insentif Bahasa — dikongsi dengan PDRM, bagi pegawai yang memiliki sijil atau kelulusan bahasa yang ditetapkan.
• Bayaran Insentif Kemahiran (Jabatan Penjara Malaysia) — bagi Pegawai Penjara pada gred tertentu di peringkat bawah tangga.
• Elaun Memandu Kenderaan Jabatan Penjara Malaysia.

Kadar dan syarat penuh bagi setiap satu ada dalam Elaun Penjawat Awam: Senarai Penuh dan Kadar. Jangan campurkan elaun ke dalam gaji pokok apabila membandingkan tawaran — ia dibayar atas syarat yang boleh berubah, dan sebahagiannya berhenti apabila tugas berkenaan berhenti.

Daripada gaji pokok ke gaji bersih

Angka dalam jadual di atas ialah gaji pokok. Yang masuk ke akaun bank anda ialah gaji bersih, selepas potongan KWSP, PERKESO, dan cukai PCB jika pendapatan anda mencapai paras bercukai.

Untuk melihat angka sebenar bagi gred anda, masukkan gaji pokok itu ke dalam Kalkulator Gaji Bersih. Untuk melihat bagaimana gaji bergerak dalam sesuatu gred dari tahun ke tahun, gunakan Kalkulator Tangga Gaji Kerajaan, yang mempunyai mod pratetap gred SSPA.

Jika anda ingin memahami mekanik kenaikan gaji tahunan dahulu, mulakan dengan Apa Itu KGT Penjawat Awam dan Tangga Gaji Kerajaan.

Untuk tarikh bayaran gaji setiap bulan, rujuk Jadual Gaji Penjawat Awam — itu soalan berlainan daripada berapa gaji anda.

Sumber

• Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 1 Tahun 2024 — Pelaksanaan Sistem Saraan Perkhidmatan Awam (SSPA), Jabatan Perkhidmatan Awam Malaysia. Berkuat kuasa 1 Disember 2024.
• Lampiran B11 — Senarai dan Teks Skim Perkhidmatan (Penguasa Penjara, Penolong Penguasa Penjara, Pegawai Penjara), untuk gred jawatan dan gaji permulaan mengikut kelayakan.
• Lampiran B3, B2 dan B1 — Indeks Pemindahan Gred SSM ke SSPA.
• Lampiran D1 — Jadual Gaji Minimum-Maksimum, untuk julat gaji setiap gred.
• Lampiran E — Elaun, Kemudahan dan Bayaran.
• Jabatan Penjara Malaysia, Panduan Kerjaya — senarai pangkat dan gred jawatan. ⚠ Gred pada senarai itu ialah penomboran SSM sebelum 1 Disember 2024.

Angka gred dan gaji permulaan dalam artikel ini dipaparkan terus daripada pangkalan data terkawal DuitMap, yang dipindahkan daripada pekeliling di atas. Untuk rujukan umum — sahkan dengan Ketua Jabatan atau Pengurus Sumber Manusia anda sebelum membuat keputusan kewangan.