Apa Itu CP500 LHDN? Maksud, Siapa Kena Bayar dan Cara Kira Ansuran

CP500 ialah notis ansuran cukai yang dihantar oleh Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN/HASiL) kepada individu yang mempunyai pendapatan selain daripada penggajian — contohnya perniagaan, sewa atau royalti. Ansuran ini dibayar sebelum cukai sebenar tahun itu ditaksir, mengikut anggaran yang ditetapkan LHDN sendiri.

Kalau anda seorang pemilik tunggal, freelancer bersumber pendapatan bukan gaji, atau ada pendapatan sewa/royalti, dan tiba-tiba menerima notis CP500 — ini bukan bil ad-hoc. Ia satu skim ansuran bertahun yang berulang, dengan tarikh dan penalti tersendiri di bawah undang-undang cukai. Rangka undang-undangnya ialah seksyen 107B Akta Cukai Pendapatan 1967 [Akta 53], yang menetapkan siapa termasuk dalam skim, bila boleh memohon pindaan, dan apa penalti jika ansuran lewat atau anggaran terlalu rendah.

Artikel ini terangkan maksud CP500 secara ringkas, siapa yang dikenakan, jadual ansuran menurut portal rasmi HASiL, dua tetingkap pindaan yang ramai orang salah faham sebagai satu sahaja, dan dua penalti berasingan di bawah s.107B yang perlu anda tahu sebelum ia menjadi kejutan cashflow.

Maksud CP500 — apa sebenarnya notis ini

CP500 ialah singkatan bagi borang/notis "Bayaran Pendahuluan Anggaran Cukai" yang dikeluarkan LHDN. Menurut teks Akta 53 seksyen 107B(1):

"Every person chargeable to tax for a year of assessment, other than a company, trust body, co-operative society or limited liability partnership … shall make payment by instalments on account of tax, excluding tax in respect of gains or profits from an employment, which is or may be payable by that person for that year of assessment, at such times and in such amounts as the Director General may direct, whether or not the tax has been assessed."

Tiga perkara penting daripada ayat ini:

1. Cukai daripada gaji dikecualikan daripada asas ansuran CP500. Kalau anda kerja tetap tetapi juga buat kerja freelance sampingan, hanya bahagian pendapatan freelance itu yang terlibat dalam skim CP500 — bukan gaji bulanan anda yang sudah dipotong PCB.
2. Ansuran ini dibayar "whether or not the tax has been assessed" — iaitu sebelum apa-apa taksiran cukai sebenar dibuat untuk tahun itu.
3. Jumlah dan tarikh ansuran ditentukan "as the Director General may direct" — angka sebenar datang daripada notis CP500 anda sendiri, bukan daripada Akta itu sendiri. Akta tidak menyebut perkataan "CP500" atau bulan "Mac" secara langsung; itu datang daripada amalan pentadbiran LHDN yang diterangkan di portal rasmi HASiL (lihat bahagian jadual di bawah).

Siapa kena bayar CP500

Berdasarkan s.107B(1), skim ini terpakai kepada setiap orang yang dikenakan cukai bagi sesuatu tahun taksiran — kecuali syarikat, badan amanah, koperasi atau perkongsian liabiliti terhad (yang tertakluk kepada peruntukan s.107C berasingan). Secara praktikal, ini bermakna individu dengan sumber pendapatan selain penggajian, seperti:

• Pemilik tunggal perniagaan atau enterprise
• Individu yang menerima pendapatan sewa
• Individu yang menerima royalti
• Freelancer/pekerja gig dengan pendapatan bukan gaji tetap

Akta sendiri tidak menetapkan sebarang ambang pendapatan minimum dalam ringgit — s.107B(1) hanya menyebut "every person chargeable to tax". Panduan dalaman rasmi HASiL, Rangka Kerja Pungutan Cukai (berkuat kuasa 3 Februari 2021), mengesahkan perkara yang sama: skim ini terpakai kepada "pembayar cukai individu (Jenis fail: SG dan OG) dan selain syarikat … yang memperolehi pendapatan tidak termasuk perolehan atau keuntungan daripada penggajian" — tiada angka RM minimum disebut di situ juga.

⚠ Dari segi amalan sebenar, kenyataan media HASiL bertarikh 31 Disember 2025 (rujukan HASiL/2025/12/31–101, Penjelasan Pengeluaran Arahan Bayaran Ansuran CP500 Bagi Pendapatan Selain Daripada Punca Penggajian) menjelaskan bahawa siri notis CP500 yang dihantar secara berperingkat pada Disember 2025 dikeluarkan berdasarkan pelaporan pembayar cukai sendiri dalam Borang Nyata Cukai Pendapatan (BNCP) — dan CP500 dikeluarkan sekiranya pembayar cukai telah melaporkan penerimaan pendapatan daripada punca penggajian DAN bukan penggajian. HASiL turut mengakui menerima aduan daripada pembayar cukai yang tersilap menerima CP500 walaupun hanya berpendapatan gaji, akibat kesilapan pelaporan BNCP (contohnya sebahagian gaji dilaporkan tersilap di bawah kategori dividen/faedah/sewa/royalti). Susulan itu, HASiL juga mengumumkan pada 5 Januari 2026 (HASiL/2026/01/05–02) satu konsesi: tiada penalti dikenakan bagi Tahun Taksiran 2026 ke atas pembayar cukai individu yang menerima CP500 semasa tempoh peralihan pematuhan ini, dan mereka yang hanya berpendapatan gaji tidak perlu mematuhi notis tersebut — cukup betulkan pelaporan BNCP atau hubungi Meja Bantuan CP500 (mejabantuanCP500@hasil.gov.my) dengan borang CP502 dan EA/EC.

Jika anda pekerja bergaji sepenuhnya tanpa pendapatan lain, PCB bulanan anda sudah menjadi mekanisme bayaran cukai — CP500 bukan untuk anda. Untuk faham beza antara PCB dan cukai pendapatan tahunan, baca PCB vs Cukai Pendapatan: Apa Beza Sebenar?.

Jadual ansuran CP500 — menurut portal rasmi HASiL

Portal rasmi HASiL, Bayaran Pendahuluan Anggaran Cukai (dikemas kini 25 Jun 2026), menyatakan:

"Amaun ansuran akan dianggarkan oleh LHDN dan akan dihantar kepada pembayar cukai pada setiap awal tahun mengunakan notis ansuran CP500. … Pembayar cukai yang mempunyai sumber pendapatan selain daripada penggajian seperti perniagaan, sewa dan royalti dikehendaki membuat bayaran ansuran setiap dua bulan sekali sehingga enam kali ansuran mulai daripada bulan Mac setiap tahun."

Jadi: enam ansuran, dua bulan sekali, bermula bulan Mac — secara aritmetik ini bermaksud Mac, Mei, Julai, September, November dan Januari tahun berikutnya. ⚠ Susunan bulan ini ialah kesimpulan aritmetik daripada ayat HASiL "setiap dua bulan sekali … mulai daripada bulan Mac", bukan senarai tarikh yang diterbitkan HASiL secara eksplisit. Tarikh sebenar yang mengikat anda ialah yang tercetak pada notis CP500 anda sendiri — sentiasa rujuk notis itu, bukan anggaran umum ini.

Panduan dalaman rasmi HASiL, Rangka Kerja Pungutan Cukai (berkuat kuasa 3 Februari 2021), perenggan 2.2.2, menjelaskan asasnya:

"Jumlah anggaran cukai di bawah CP500 adalah berasaskan kepada amaun cukai kena dibayar bagi tahun taksiran sebelum sesuatu tahun taksiran itu. … Bagi pembayar cukai yang mempunyai sumber pendapatan penggajian dan sumber pendapatan lain, anggaran cukai tidak mengambil kira cukai yang berkaitan dengan sumber pendapatan penggajian kerana perolehan atau keuntungan daripada penggajian adalah tertakluk kepada PCB."

Ringkasnya: CP500 tahun ini dianggarkan berdasarkan cukai sebenar yang anda dikenakan tahun taksiran sebelumnya (bukan anggaran baharu yang dikira semula setiap tahun), dan bahagian cukai daripada gaji anda ditolak keluar daripada asas pengiraan itu kerana ia sudah ditampung oleh PCB bulanan.

Jika anda tidak menerima notis CP500 pada penghujung Februari setiap tahun sedangkan anda menjangkakan menerimanya, portal HASiL menyatakan anda boleh menyemak melalui MyTax atau menghubungi HASiL Contact Centre.

Dua tetingkap pindaan — bukan satu

Ramai salah faham CP500 sebagai "hanya boleh dipinda sebelum 30 Jun". Teks Akta sendiri, proviso kepada s.107B(2), menyatakan sebaliknya:

"Provided that the Director General may, upon an application made by the person once not later than the thirtieth day of June or once not later than the thirty first day of October, or both in that year of assessment, vary the amount to be paid by instalments and the number of instalments."

Ini bermakna ada dua tetingkap permohonan pindaan dalam satu tahun taksiran:

1. Tidak lewat 30 Jun — permohonan pindaan pertama
2. Tidak lewat 31 Oktober — permohonan pindaan kedua

Anda boleh guna salah satu, atau kedua-duanya, dalam tahun taksiran yang sama. Ini penting kalau anggaran awal anda meleset jauh daripada pendapatan sebenar — anda ada peluang kedua untuk menyelaraskan ansuran sebelum tahun tamat.

Dua penalti CP500 — dan ia bukan penalti yang sama

1. Ansuran lewat bayar — 10% (s.107B(3))

Menurut s.107B(3):

"Where any instalment amount due and payable on the date specified … has not been paid within thirty days of the due date, the amount unpaid shall, without any further notice being served, be increased by a sum equal to ten per cent of the amount unpaid."

Maksudnya: ada tempoh timbang rasa 30 hari selepas tarikh akhir ansuran. Jika masih belum dibayar selepas 30 hari itu, kenaikan 10% dikenakan secara automatik tanpa notis lanjut.

Contoh: jika ansuran CP500 anda RM600 dan gagal dibayar dalam tempoh 30 hari selepas tarikh akhir, kenaikan 10% bermaksud tambahan RM60 — jumlah menjadi RM660.

2. Kurang anggar cukai — 10% atas bahagian yang melebihi 30% (s.107B(4))

Penalti kedua ini berasingan sama sekali dan terpakai dalam keadaan yang lebih khusus. Menurut s.107B(4):

"In any case to which the proviso to subsection (2) applies, where the tax payable under an assessment … exceeds the total of the instalments payable and the difference is more than thirty per cent of the tax payable …, the amount of the difference which exceeds thirty per cent … shall be increased by a sum equal to ten per cent of that amount of the difference."

Dua ketepatan penting di sini, dan kedua-duanya memihak kepada pembayar cukai berbanding tanggapan biasa:

• Subseksyen (4) hanya terpakai apabila proviso kepada subseksyen (2) terpakai — iaitu kes di mana anda telah memohon pindaan anggaran. Ia bukan penalti automatik untuk sesiapa sahaja yang cukai sebenarnya melebihi anggaran asal HASiL.
• 10% dikenakan hanya pada bahagian perbezaan yang MELEBIHI 30%, bukan pada keseluruhan perbezaan antara cukai sebenar dengan ansuran yang dibayar.

Bagi individu yang pendapatannya turut termasuk gaji, s.107B(4) ada proviso tambahan: jumlah cukai yang dibandingkan dikurangkan dahulu dengan bahagian cukai yang boleh dikaitkan dengan pendapatan penggajian, menggunakan formula s.107B(4A):

A/B × C — dengan A ialah pendapatan berkanun daripada penggajian bagi tahun taksiran itu; B ialah jumlah pendapatan bagi tahun taksiran itu; dan C ialah cukai yang kena dibayar bagi tahun taksiran itu.

⚠ Portal HASiL sendiri (halaman Kesalahan, Denda dan Penalti) menerangkan penalti ini secara lebih ringkas sebagai "10% atas perbezaan baki cukai sebenar dengan anggaran cukai yang telah dibuat" tanpa menyebut ambang 30% dalam ayat yang sama. Teks Akta yang mengawal — gunakan rumusan s.107B(4) di atas, bukan versi ringkas portal, apabila mengira anggaran penalti sendiri.

Penalti boleh diremitkan

Menurut s.107B(6), Ketua Pengarah Hasil Dalam Negeri boleh, atas budi bicaranya sendiri dan atas sebab munasabah yang ditunjukkan, meremitkan sebahagian atau keseluruhan kenaikan di atas. Jika jumlah yang telah dibayar melebihi apa yang patut selepas remitan, LHDN akan membayar balik jumlah berlebihan itu.

HASiL tidak menerbitkan sebarang borang khusus untuk memohon peremitan di bawah s.107B(6) — tidak seperti permohonan pindaan CP500 yang ada tetingkap dan cara memohonnya sendiri (lihat bahagian di atas), kuasa meremitkan kenaikan s.107B(3)/(4) ini dilaksanakan semata-mata atas budi bicara Ketua Pengarah Hasil Dalam Negeri "atas sebab munasabah yang ditunjukkan". Ia juga tidak termasuk dalam senarai borang relif rasmi HASiL — borang CP15C (relif di bawah s.131, kesilapan/khilaf dalam taksiran) dan CP15F (relif di bawah s.131A) ialah peruntukan berasingan yang tidak meliputi penalti ansuran CP500. Cara paling praktikal ialah hubungi terus HASiL Contact Centre di talian 03-8911 1000, atau cawangan HASiL yang mengendalikan fail cukai anda, dan nyatakan sebab munasabah kelewatan atau kekurangan anggaran anda.

Cara kira ansuran CP500 anda — langkah asas

Kita sudah tahu asasnya (lihat bahagian jadual ansuran di atas): HASiL menganggarkan CP500 berdasarkan cukai kena dibayar anda tahun taksiran sebelumnya, tidak termasuk bahagian gaji. Tetapi angka sebenar setiap ansuran dan tarikh tepatnya masih hanya wujud pada notis CP500 anda sendiri — jadi cara paling tepat untuk tahu jumlah ansuran anda ialah rujuk notis CP500 anda sendiri. Prinsip asas perancangan cashflow untuk CP500:

1. Kenal pasti jumlah ansuran dan enam tarikh pada notis CP500 anda (bukan andaian umum "Mac, Mei, Julai…" — sahkan dengan notis sebenar).
2. Peruntukkan dana setiap dua bulan supaya anda tidak terlepas tarikh akhir dan terkena kenaikan 10% s.107B(3).
3. Jika pendapatan sebenar tahun ini jauh berbeza daripada anggaran awal, gunakan tetingkap pindaan (30 Jun atau 31 Oktober) untuk elak risiko penalti kurang anggar s.107B(4) pada akhir tahun.
4. Simpan rekod pendapatan bukan gaji anda (perniagaan, sewa, royalti) supaya anggaran pindaan yang anda mohon lebih tepat.

Untuk anggaran pendapatan bersih dan kadar caj sebagai freelancer/pekerja bebas, cuba Kalkulator Pendapatan Bersih Gig DuitMap dan Kalkulator Kadar Freelance untuk bantu rancang cashflow sebelum ansuran CP500 tiba.

CP500 vs bayaran cukai lain — jangan keliru

• CP500 bukan PCB. PCB (Potongan Cukai Bulanan) dipotong daripada gaji pekerja setiap bulan oleh majikan; CP500 pula untuk pendapatan selain penggajian dan dibayar terus oleh individu. Baca lanjut di PCB vs Cukai Pendapatan: Apa Beza Sebenar?.
• CP500 bukan borang cukai tahunan. Anda tetap perlu isi Borang B (untuk individu berniaga/freelancer) pada penghujung tahun taksiran. Lihat Borang B LHDN: e-Filing untuk Individu Berniaga & Freelancer untuk panduan e-Filing.
• Jika ansuran CP500 anda melebihi cukai sebenar, lebihan itu akan diambil kira dalam taksiran akhir dan mungkin membawa kepada bayaran balik cukai — baca Bayaran Balik Cukai LHDN: Tempoh, Status & Apa Perlu Semak.
• Jika anda menjalankan enterprise atau perniagaan milik tunggal, CP500 ialah salah satu kewajipan cukai berkala yang perlu dirancang bersama kewajipan lain — lihat Cukai Enterprise Malaysia: Asas untuk Pemilik Tunggal dan Perkongsian.

Penafian

Artikel ini untuk rujukan umum sahaja dan bukan nasihat cukai peribadi. Angka dan tarikh dalam contoh adalah anggaran untuk tujuan penerangan. Sentiasa rujuk notis CP500 rasmi anda dan portal rasmi HASiL (hasil.gov.my), atau dapatkan nasihat daripada ejen cukai bertauliah, sebelum membuat keputusan bayaran atau pindaan.