Kenapa Gaji Bulan Ini Kurang Daripada Bulan Lepas?

Gaji bulan ini nampak kurang daripada bulan lepas bukan semestinya bermaksud payroll tersalah kira. Selalunya, perbezaan itu datang daripada perubahan komponen dalam slip gaji: OT berkurang, elaun tidak dibayar bulan ini, cuti tanpa gaji, bonus bulan lepas sudah tiada, atau potongan seperti KWSP, SOCSO, EIS dan PCB berubah.

Artikel ini bantu anda semak satu per satu supaya anda tahu sama ada perubahan gaji itu masuk akal, atau memang perlu ditanya kepada HR/payroll.

Jawapan ringkas

Kalau gaji bulan ini kurang daripada bulan lepas, semak perkara ini dahulu:

1. Adakah gaji kasar bulan ini sama atau lebih rendah?
2. Adakah OT, elaun, komisen atau bonus bulan lepas sudah tiada bulan ini?
3. Adakah ada cuti tanpa gaji, potongan lewat hadir atau potongan lain?
4. Adakah KWSP berubah kerana jenis pendapatan yang berbeza?
5. Adakah SOCSO atau EIS berubah kerana jumlah upah bulan ini masuk julat lain?
6. Adakah PCB naik kerana bonus, tunggakan, perubahan data cukai atau pelarasan payroll?
7. Adakah ada pelarasan bulan lepas yang tidak berulang bulan ini?

Untuk semakan lebih tersusun, anda boleh gunakan Kalkulator Kenapa Gaji Berubah DuitMap dan masukkan angka bulan lepas serta bulan ini.

1. Mula dengan gaji kasar, bukan gaji bersih

Ramai orang terus tengok angka terakhir: gaji bersih atau jumlah masuk bank. Itu normal, tetapi untuk tahu punca sebenar, anda perlu mula dari gaji kasar.

Bandingkan dua slip gaji:

• gaji pokok bulan lepas
• gaji pokok bulan ini
• jumlah pendapatan kasar bulan lepas
• jumlah pendapatan kasar bulan ini

Jika gaji kasar sudah turun, punca utama biasanya berada di bahagian pendapatan: kurang OT, tiada elaun, tiada bonus, kurang komisen, cuti tanpa gaji atau potongan hari tidak bekerja.

Jika gaji kasar sama tetapi gaji bersih turun, barulah fokus kepada bahagian potongan seperti KWSP, SOCSO, EIS, PCB atau potongan lain.

2. OT bulan ini mungkin kurang

Overtime ialah salah satu sebab paling biasa gaji berubah dari bulan ke bulan. Kalau bulan lepas anda banyak kerja lebih masa, gaji kasar bulan lepas akan nampak lebih tinggi. Bila bulan ini OT kurang atau tiada langsung, gaji bersih pun turun.

Contoh mudah:

Dalam contoh ini, gaji bulan ini kurang bukan kerana potongan pelik. Punca utamanya ialah OT turun sebanyak RM370.

Kalau anda mahu semak asas kiraan OT, rujuk Cara Kira OT Malaysia.

3. Elaun, bonus atau komisen bulan lepas mungkin tidak berulang

Ada komponen gaji yang tidak semestinya muncul setiap bulan. Contohnya:

• elaun kehadiran
• elaun shift
• elaun perjalanan
• komisen jualan
• bonus prestasi
• tunggakan atau bayaran pelarasan
• insentif khas

Kalau bulan lepas ada bonus atau komisen besar, bulan lepas bukan bulan "normal". Jadi bila bulan ini kembali kepada gaji biasa, jumlah masuk bank memang akan nampak lebih rendah.

Ini juga boleh mempengaruhi potongan lain. Bonus, elaun atau komisen tertentu boleh masuk dalam kiraan caruman atau cukai bergantung kepada jenis bayaran dan cara payroll mengklasifikasikannya. Untuk semakan lanjut, baca Bonus Masuk KWSP, SOCSO, EIS dan PCB Ke?.

4. Cuti tanpa gaji boleh kurangkan gaji kasar

Jika anda ada cuti tanpa gaji, mula kerja pertengahan bulan, berhenti sebelum hujung bulan, atau ada hari tidak dibayar, gaji bulan itu mungkin dikira secara pro-rata.

Kesannya bukan sekadar satu baris potongan. Bila gaji kasar berubah, potongan seperti KWSP, SOCSO, EIS dan PCB juga boleh ikut berubah.

Contoh:

Kalau slip gaji anda ada baris seperti unpaid leave, no pay leave, unpaid absence, potongan hari atau potongan gaji tidak cukup sebulan, baca juga Cuti Tanpa Gaji di Malaysia dan Cara Kira Gaji Tidak Cukup Sebulan.

5. KWSP boleh berubah bila jenis pendapatan berubah

KWSP biasanya nampak mudah: ada syer pekerja dan ada syer majikan. Tetapi dalam slip gaji sebenar, amaun KWSP boleh berubah apabila jumlah upah atau jenis pendapatan berubah.

Antara sebab KWSP bulan ini lain:

• gaji kasar bulan ini lebih rendah atau lebih tinggi
• ada bonus atau komisen
• ada elaun yang termasuk dalam kiraan caruman
• ada tunggakan upah
• ada cuti tanpa gaji
• pekerja masuk kategori umur atau status caruman yang berbeza

KWSP menyatakan caruman majikan dan pekerja dirujuk kepada Jadual Ketiga Akta KWSP 1991, dan majikan perlu menggunakan jadual yang berkuat kuasa pada tempoh caruman berkaitan.

Untuk semakan praktikal, guna Kalkulator KWSP DuitMap atau baca Cara Kira KWSP.

6. SOCSO dan EIS boleh berubah ikut julat upah

SOCSO dan EIS juga boleh berubah apabila upah bulan itu berubah. Ini biasa berlaku apabila ada OT, bonus, komisen, elaun atau cuti tanpa gaji.

Kadang-kadang beza itu kecil, tetapi tetap cukup untuk membuat jumlah gaji bersih bulan ini nampak lain.

Jika anda nampak SOCSO atau EIS bulan ini berbeza daripada bulan lepas, jangan terus anggap salah. Bandingkan dahulu jumlah upah bulan ini dengan bulan lepas. Kemudian semak sama ada perubahan itu selari dengan perubahan pendapatan.

Untuk penerangan lanjut, baca Kenapa Potongan SOCSO & EIS Berbeza Setiap Bulan? dan Cara Kira SOCSO dan EIS Malaysia.

7. PCB boleh naik walaupun gaji pokok sama

PCB ialah potongan cukai bulanan. Ia boleh berubah walaupun gaji pokok anda sama, terutama jika bulan itu ada bonus, komisen, tunggakan, perubahan pelepasan cukai, data pekerja berubah atau pelarasan daripada payroll.

Portal kerajaan menerangkan PCB sebagai potongan cukai secara ansuran yang ditolak daripada gaji bulanan pekerja. Dalam amalan, amaun PCB bulan tertentu boleh naik apabila pendapatan bulan itu lebih tinggi atau apabila sistem payroll membuat pelarasan.

Contoh situasi:

• bulan lepas tiada bonus, bulan ini ada bonus
• bulan ini ada komisen tinggi
• pelepasan cukai dalam sistem payroll belum dikemas kini
• majikan membetulkan kiraan PCB bulan sebelumnya
• ada arahan potongan tambahan seperti CP38

Jika PCB ialah punca utama gaji bersih turun, baca Kenapa PCB Saya Tinggi Bulan Ini? dan PCB vs Cukai Pendapatan.

8. Semak potongan lain yang bukan caruman wajib

Selain KWSP, SOCSO, EIS dan PCB, sesetengah slip gaji ada potongan lain seperti:

• pinjaman syarikat
• advance salary
• potongan koperasi
• potongan insurans atau manfaat
• potongan pembelian staf
• denda lewat hadir mengikut polisi syarikat
• pelarasan terlebih bayar bulan sebelumnya

Potongan seperti ini kadang-kadang hanya muncul pada satu bulan tertentu. Jadi jika gaji bulan ini turun, tengok sama ada ada baris baharu yang tidak wujud bulan lepas.

Jika ada potongan yang anda tidak faham, catat nama baris potongan itu sebelum bertanya kepada HR. Ini akan menjadikan soalan anda lebih jelas.

9. Cara banding slip gaji bulan lepas dan bulan ini

Gunakan susunan ini:

Kalau anda mahu banding dua bulan dengan lebih cepat, masukkan angka ke Kalkulator Kenapa Gaji Berubah. Kalkulator ini membantu pecahkan perbezaan gaji kepada perubahan pendapatan, caruman dan potongan.

Bila patut tanya HR atau payroll?

Tanya HR/payroll jika:

• ada baris potongan yang anda tidak kenal
• gaji pokok tidak sama dengan kontrak atau surat tawaran
• OT yang anda rekod tidak sama dengan slip gaji
• cuti tanpa gaji ditolak tetapi anda rasa tidak mengambil cuti itu
• PCB naik mendadak tanpa bonus, komisen atau perubahan data
• KWSP, SOCSO atau EIS nampak tidak selari dengan gaji bulan itu
• jumlah masuk bank tidak sama dengan gaji bersih pada slip

Elakkan tanya dengan ayat terlalu umum seperti "Kenapa gaji saya kurang?". Lebih baik susun soalan begini:

Saya banding slip gaji bulan lepas dan bulan ini. Gaji kasar turun daripada RM3,250 kepada RM2,880.

Saya nampak OT turun dan ada potongan unpaid leave RM150.

Boleh tolong sahkan sama ada dua perkara ini punca utama beza gaji bulan ini?

Soalan seperti ini lebih mudah dijawab kerana HR/payroll boleh terus semak komponen yang anda maksudkan.

Contoh ringkas: kenapa gaji bersih turun?

Katakan bulan lepas:

• gaji pokok: RM3,000
• OT: RM400
• elaun shift: RM150
• gaji kasar: RM3,550

Bulan ini:

• gaji pokok: RM3,000
• OT: RM80
• elaun shift: RM0
• gaji kasar: RM3,080

Dalam situasi ini, beza utama bukan semestinya PCB atau KWSP. Punca pertama ialah pendapatan kasar turun RM470 kerana OT dan elaun shift berkurang. Potongan wajib kemudian berubah mengikut jumlah upah bulan ini.

Soalan Lazim

Kenapa gaji bulan ini kurang walaupun gaji pokok sama?

Sebab gaji pokok hanya satu komponen. Gaji bersih juga dipengaruhi oleh OT, elaun, bonus, komisen, cuti tanpa gaji, KWSP, SOCSO, EIS, PCB dan potongan lain.

Adakah PCB boleh buat gaji bulan ini kurang?

Ya. PCB boleh berubah apabila pendapatan bercukai bulan itu berubah, contohnya kerana bonus, komisen, tunggakan atau pelarasan payroll. Tetapi semak dahulu sama ada gaji kasar juga berubah.

Kalau SOCSO atau EIS berubah, adakah itu mesti salah?

Tidak semestinya. SOCSO dan EIS boleh berubah apabila upah bulan itu berubah atau masuk julat caruman berbeza. Bandingkan jumlah upah bulan lepas dan bulan ini sebelum buat kesimpulan.

Kenapa bonus tidak masuk penuh ke akaun bank?

Bonus biasanya bonus kasar. Bergantung kepada keadaan, ia boleh mempengaruhi KWSP, SOCSO/EIS dan PCB. Sebab itu gaji bersih tidak naik sebanyak jumlah bonus kasar.

Apa dokumen yang perlu disediakan sebelum tanya HR?

Sediakan slip gaji bulan lepas, slip gaji bulan ini, rekod OT jika ada, rekod cuti, dan senarai baris potongan yang anda tidak faham.

Kesimpulan

Gaji bulan ini kurang daripada bulan lepas biasanya ada sebab yang boleh dikesan jika anda banding slip gaji dengan teratur. Mula dengan gaji kasar, kemudian semak OT, elaun, bonus, cuti tanpa gaji, KWSP, SOCSO, EIS, PCB dan potongan lain.

Jika anda mahu semakan yang lebih mudah, gunakan Kalkulator Kenapa Gaji Berubah DuitMap dan bandingkan dua bulan secara bersebelahan.

Bacaan berkaitan di DuitMap

• Kalkulator Kenapa Gaji Berubah
• Cara Semak Potongan Gaji Pada Slip Gaji Malaysia
• Gaji Masuk Kurang Daripada Jangkaan? Cara Semak Slip Gaji Bila Anda Rasa Bayaran Salah

Sumber rujukan

• KWSP - Caruman Wajib Majikan kepada Pekerja
• PERKESO - Kadar Caruman
• Malaysia.gov.my - Potongan Cukai Bulanan (PCB)