Akta Kerja 1955 (Employment Act 1955, Act 265) ialah undang-undang utama yang melindungi hak pekerja sektor swasta di Semenanjung Malaysia dan Wilayah Persekutuan Labuan. Selepas Akta Kerja (Pindaan) 2022 berkuat kuasa pada 1 Januari 2023, akta ini kini pada asasnya melindungi semua pekerja yang mempunyai kontrak perkhidmatan — bukan lagi terhad kepada mereka yang bergaji RM2,000 ke bawah seperti dahulu — tertakluk kepada pengecualian khusus dalam Jadual Pertama.
Panduan ini meringkaskan perkara paling penting yang perlu diketahui oleh setiap pekerja: siapa yang dilindungi, apa hak asas anda, dan perubahan utama selepas pindaan 2022. Semua angka di bawah dirujuk daripada teks rasmi Akta Kerja 1955 (Akta 265) yang diterbitkan oleh Jabatan Tenaga Kerja Semenanjung Malaysia (JTKSM).
Artikel ini sebahagian daripada Hub Hak Pekerja Malaysia — himpunan panduan dan kalkulator tentang cuti, jam kerja, OT, gaji minimum dan caruman wajib.
Nota wilayah: Akta Kerja 1955 terpakai untuk Semenanjung Malaysia dan Labuan sahaja. Sabah menggunakan Ordinan Buruh Sabah, manakala Sarawak menggunakan Ordinan Buruh Sarawak. Prinsip asasnya hampir sama, tetapi sebahagian angka boleh berbeza.
"Akta Pekerja 2025" — adakah ia wujud?
Tiada Akta bernama "Akta Pekerja 2025" yang meminda Akta Kerja 1955. Pindaan terkini kepada Akta Kerja 1955 [Akta 265] ialah Akta Kerja (Pindaan) 2022 [Akta A1651], berkuat kuasa 1 Januari 2023 — itulah pindaan yang diringkaskan sepanjang halaman ini. Jika anda menaip "akta pekerja 2025" kerana terbaca berita tentang undang-undang buruh baharu, kemungkinan besar anda terfikir salah satu daripada dua Akta lain yang benar-benar membawa tahun 2025 dalam namanya, tetapi bukan untuk pekerja sektor swasta am seperti yang dilindungi halaman ini:
- Akta Pekerja Gig 2025 [Akta 872] — Akta berasingan khusus untuk pekerja gig (rider, pemandu e-hailing dan sesiapa yang mempunyai perjanjian perkhidmatan dengan penyedia platform). Ia mendapat Perkenan Diraja pada 16 Disember 2025 dan disiarkan dalam Warta pada 31 Disember 2025. Tarikh ia mula berkuat kuasa ditetapkan oleh Menteri melalui pemberitahuan Warta berasingan (dan boleh berbeza mengikut Bahagian Akta) — dan menurut siaran media rasmi Kementerian Sumber Manusia (KESUMA), penguatkuasaan Akta Pekerja Gig 2025 [Akta 872] bermula 31 Mac 2026 (Ruj: KSM.100-2/1/1 JLD.5 (72), 31 Mac 2026). Akta ini tidak meminda Akta Kerja 1955; ia Akta berasingan dengan takrif "pekerja gig" sendiri, terhad kepada warganegara atau pemastautin tetap Malaysia yang mempunyai perjanjian perkhidmatan dengan entiti kontrak. Jika anda bekerja sebagai rider atau pemandu platform, baca Akta Pekerja Gig 2025: Apa Yang Pekerja Gig Patut Pantau, Bukan Salah Faham — bukan halaman ini.
- Akta Kredit Pengguna 2025 [Akta 873] — tiada kaitan dengan hak pekerja sama sekali; ia mengawal selia kredit pengguna dan skim Buy Now Pay Later. Disebut di sini semata-mata supaya anda tidak keliru dengan nama yang serupa.
Ringkasnya: jika anda pekerja sektor swasta biasa (bukan pekerja gig) yang mahu tahu hak anda selepas pindaan terkini, Akta Kerja (Pindaan) 2022 di bawah — bukan mana-mana "Akta 2025" — masih peraturan yang terpakai kepada anda.
Siapa yang dilindungi Akta Kerja 1955?
Sebelum 1 Januari 2023, hanya pekerja bergaji RM2,000 sebulan ke bawah (dan beberapa kategori tertentu seperti pekerja manual) yang dilindungi sepenuhnya. Selepas pindaan 2022, had gaji itu dimansuhkan. Kini:
- Pada asasnya, semua pekerja dengan kontrak perkhidmatan dilindungi, tanpa mengira gaji, tertakluk kepada pengecualian yang dinyatakan dalam Jadual Pertama.
- Bagi pekerja bukan domestik, hak seperti cuti tahunan, cuti sakit, cuti bersalin, cuti paterniti, had waktu kerja 45 jam seminggu, dan perlindungan gangguan seksual terpakai mengikut peruntukan Akta.
Terdapat pengecualian penting bagi beberapa bayaran tambahan apabila “gaji” pekerja melebihi RM4,000 sebulan.
Bayaran tambahan dan ambang RM4,000
Bagi pekerja yang “gaji”nya melebihi RM4,000 sebulan, peruntukan berikut tidak terpakai secara automatik (walaupun majikan boleh menawarkannya melalui kontrak):
- Bayaran kerja lebih masa (overtime) pada hari biasa — Seksyen 60A(3)
- Bayaran kerja pada hari rehat — Seksyen 60(3)
- Bayaran kerja pada hari kelepasan am — Seksyen 60D(3)
- Elaun kerja syif — Seksyen 60C(2A)
- Faedah penamatan dan pemberhentian (termination & lay-off benefits) — Seksyen 60J
Penting: pengecualian RM4,000 ini tidak terpakai kepada pekerja yang menjalankan kerja manual, mengendalikan atau menyelenggara kenderaan komersial, menyelia pekerja manual, atau kategori tertentu pekerja kapal. Bagi ambang ini, “gaji” juga tidak termasuk komisen, elaun sara hidup dan bayaran lebih masa.
Jadi seorang eksekutif bergaji RM5,000 yang tidak termasuk dalam kategori tersebut dan bekerja lebih masa tidak ada hak berkanun untuk dibayar OT, walaupun had jam kerja 45 seminggu masih melindunginya. Jika anda bergaji sekitar paras ini dan mahu kira potensi bayaran OT, guna Kalkulator OT Malaysia atau baca cara kira OT mengikut formula dan kadar rasmi.
Apa itu "gaji" di bawah Akta?
Definisi "gaji" (wages) dalam Seksyen 2 penting kerana ia menentukan asas pengiraan OT, cuti, dan faedah penamatan. "Gaji" bermaksud gaji asas dan semua bayaran tunai lain yang kena dibayar kepada pekerja untuk kerja yang dilakukan, tetapi tidak termasuk:
- Nilai tempat tinggal, makanan, bahan api, lampu, air atau rawatan perubatan percuma
- Caruman majikan kepada KWSP atau skim persaraan
- Elaun perjalanan
- Bayaran bagi perbelanjaan khas berkaitan kerja
- Gratuiti semasa berhenti atau bersara
- Bonus tahunan
Memahami definisi ini membantu anda menyemak slip gaji. Untuk lihat bagaimana gaji asas anda diterjemah kepada gaji bersih selepas potongan KWSP, SOCSO, EIS dan PCB, guna Kalkulator Gaji Bersih.
Hak asas pekerja di bawah Akta Kerja 1955
Berikut ringkasan hak utama. Setiap satu dihuraikan lebih lanjut dalam artikel khusus yang dipautkan.
1. Waktu kerja maksimum 45 jam seminggu
Selepas pindaan 2022, had waktu kerja diturunkan daripada 48 jam kepada 45 jam seminggu (Seksyen 60A). Had harian kekal 8 jam sehari, dengan rehat sekurang-kurangnya 30 minit selepas 5 jam berturut-turut bekerja.
2. Satu hari rehat seminggu
Setiap pekerja layak sekurang-kurangnya satu hari rehat penuh setiap minggu (Seksyen 59). Majikan menentukan harinya dan perlu memaklumkan pekerja.
3. Cuti tahunan dan cuti sakit
Kelayakan cuti berkadar mengikut tempoh perkhidmatan — bermula 8 hari cuti tahunan dan 14 hari cuti sakit setahun bagi pekerja kurang 2 tahun, dan meningkat selepas itu. Hospitalisasi pula layak sehingga 60 hari setahun. Butiran penuh ada dalam panduan cuti tahunan dan cuti sakit Malaysia.
4. Cuti bersalin 98 hari
Pindaan 2022 meningkatkan cuti bersalin daripada 60 hari kepada 98 hari berturut-turut (Seksyen 37) untuk setiap kelahiran, terpakai kepada semua pekerja wanita.
5. Cuti paterniti 7 hari
Hak baharu di bawah Seksyen 60FA: pekerja lelaki yang berkahwin layak 7 hari cuti paterniti berturut-turut bagi setiap confinement (maksimum 5 kali), tertakluk kepada perkhidmatan dengan majikan yang sama sekurang-kurangnya 12 bulan dan notis kehamilan isteri sekurang-kurangnya 30 hari sebelum jangkaan kelahiran, atau seawal mungkin selepas kelahiran.
6. Sekurang-kurangnya 11 hari kelepasan am bergaji
Pekerja layak 11 hari kelepasan am bergaji setahun (Seksyen 60D), termasuk 5 hari wajib: Hari Kebangsaan, Hari Keputeraan Yang di-Pertuan Agong, Hari Keputeraan Sultan/Yang di-Pertua Negeri (atau Hari Wilayah Persekutuan), Hari Pekerja (1 Mei), dan Hari Malaysia (16 September). Jika salah satu cuti kelepasan am ini jatuh pada hari Ahad, baca cuti umum jatuh hari Ahad: pekerja dapat cuti ganti ke? untuk penjelasan lanjut.
7. Notis penamatan dan faedah pemberhentian
Jika kontrak tidak menyatakan tempoh notis, notis minimum berkanun ialah 4 hingga 8 minggu bergantung tempoh perkhidmatan. Pekerja yang layak di bawah peraturan faedah penamatan dan pemberhentian — lazimnya dengan sekurang-kurangnya 12 bulan perkhidmatan berterusan dan tidak dikecualikan oleh Jadual Pertama — boleh berhak menerima faedah 10, 15 atau 20 hari gaji bagi setiap tahun perkhidmatan, bergantung pada tempoh perkhidmatan dan keadaan penamatan. Butiran ada dalam panduan hak pekerja: jam kerja, notis dan faedah pemberhentian. Peraturan berkanun ini tidak mengawal tawaran skim pemisahan sukarela seperti MSS atau VSS yang dirunding secara persendirian dengan majikan — pakej itu tertakluk kepada terma yang ditawarkan, bukan Jadual faedah penamatan di atas.
8. Gaji minimum
Walaupun gaji minimum dikawal di bawah Perintah Gaji Minimum yang berasingan, ia melengkapkan perlindungan Akta Kerja. Kadar semasa ialah RM1,700 sebulan. Lihat panduan gaji minimum Malaysia 2025 & 2026.
Perubahan utama selepas Akta Kerja (Pindaan) 2022
Pindaan yang berkuat kuasa 1 Januari 2023 ialah antara yang paling besar dalam sejarah Akta ini. Ringkasannya:
| Perkara | Sebelum | Selepas 1 Jan 2023 |
|---|---|---|
| Skop perlindungan | Gaji ≤ RM2,000 | Semua pekerja (sebahagian hak terhad ≤ RM4,000) |
| Waktu kerja seminggu | 48 jam | 45 jam |
| Cuti bersalin | 60 hari | 98 hari |
| Cuti paterniti | Tiada | 7 hari (baharu) |
| Pengaturan kerja fleksibel (FWA) | Tiada | Pekerja boleh mohon; majikan jawab dalam 60 hari |
| Notis gangguan seksual | Tiada | Majikan wajib pamerkan notis |
| Buruh paksa | Tiada | Kesalahan baharu (Seksyen 90B) |
Antara perubahan lain: anggapan hubungan pekerjaan (presumption of employment) apabila tiada kontrak bertulis, kuasa Ketua Pengarah menyiasat diskriminasi pekerjaan, dan gaji lazimnya dibayar melalui institusi kewangan (dengan pengecualian yang dibenarkan).
Empat butiran Akta Kerja 1955 yang jarang disebut, tetapi penting untuk duit anda
Jadual di atas meringkaskan perubahan besar 2022/2023. Empat perkara berikut jarang disebut dalam ringkasan media sosial, tetapi menjawab soalan praktikal yang sering ditanya pekerja tentang gaji, potongan dan tuntutan.
1. Tiada had ringgit bagi tuntutan gaji kepada Ketua Pengarah Tenaga Kerja (Seksyen 69)
Ramai mendakwa Mahkamah Buruh (JTKSM) hanya boleh dengar tuntutan gaji sehingga had tertentu. Itu tidak lagi betul. Seksyen 69(1) Akta Kerja 1955 memberi Ketua Pengarah Tenaga Kerja kuasa mendengar dan memutuskan tuntutan gaji pekerja "without limitation of the amount thereof" — tanpa had jumlah. Peruntukan lama (Seksyen 69B hingga 69E) yang pernah membawa had bertingkat mengikut gaji telah dipadamkan oleh Akta A1651. Had RM4,000 yang anda mungkin pernah baca merujuk kepada skop hak tertentu (lihat bahagian "Bayaran tambahan dan ambang RM4,000" di atas) — bukan had bidang kuasa Ketua Pengarah untuk mendengar tuntutan. Perintah bayaran gagal dipatuhi membawa faedah 8% setahun bermula hari ke-31 (Seksyen 69(3A)).
2. Potongan daripada gaji anda tidak boleh melebihi 50% sebulan (Seksyen 24)
Majikan hanya boleh membuat potongan gaji yang disenaraikan khusus dalam Seksyen 24 — termasuk KWSP, cukai, potongan atas permintaan bertulis anda, atau atas kelulusan bertulis Ketua Pengarah. Jumlah semua potongan dalam satu-satu bulan tidak boleh melebihi 50% gaji bulan itu (Seksyen 24(8)), dengan tiga pengecualian sahaja — antaranya bayaran balik pinjaman perumahan yang boleh menambah sehingga 25% lagi. Jika slip gaji anda menunjukkan potongan melebihi ini tanpa sebab yang disenaraikan Akta, itu tanda untuk disemak dengan JTKSM.
3. Kadar upah biasa dikira dengan pembahagi 26 hari (Seksyen 60I)
Untuk pekerja bergaji bulanan, "kadar upah biasa" sehari dikira sebagai gaji bulanan ÷ 26 (Seksyen 60I(1A)) — pembahagi ini menjadi asas kepada pengiraan kadar sejam (dibahagi lagi dengan waktu kerja normal), yang seterusnya menjadi asas pengiraan OT. Ini berbeza daripada formula gaji bulan tidak lengkap (Seksyen 18A), yang menggunakan bilangan hari sebenar dalam bulan berkenaan (28–31 hari), bukan 26. Jangan campur aduk kedua-dua formula ini — baca Gaji Prorata vs Kiraan 26 Hari: Apa Beza dan Bila Digunakan? atau guna Kalkulator Gaji Tidak Cukup Sebulan untuk kira gaji bulan tidak lengkap dengan formula yang betul.
4. Skala notis penamatan penuh mengikut tempoh perkhidmatan (Seksyen 12(2))
Artikel di atas menyebut notis "4 hingga 8 minggu" secara umum. Skala penuhnya, jika kontrak tidak menyatakan tempoh notis sendiri:
| Tempoh perkhidmatan pada tarikh notis diberi | Notis minimum berkanun |
|---|---|
| Kurang 2 tahun | 4 minggu |
| 2 tahun ke atas, kurang 5 tahun | 6 minggu |
| 5 tahun ke atas | 8 minggu |
Notis mesti sama panjang untuk majikan dan pekerja, dan mesti bertulis. Kira notis anda sendiri dengan Kalkulator Tempoh Notis, atau baca lanjut faedah pemberhentian di Hab Faedah Penamatan dan panduan jam kerja, notis penamatan dan faedah pemberhentian.
(Nota: had kerja lebih masa berkanun ialah 104 jam sebulan di bawah Peraturan-Peraturan Kerja (Had Kerja Lebih Masa) 1980 — peraturan lama, bukan sebahagian pindaan 2022 — tetapi berguna dibaca bersama Kalkulator OT Malaysia jika anda ingin kira potensi bayaran lebih masa anda.)
Bagaimana membuat aduan jika hak dilanggar?
Jika majikan gagal membayar gaji, OT, atau melanggar hak di bawah Akta Kerja, anda boleh mengadu kepada Jabatan Tenaga Kerja (JTKSM) di bawah Kementerian Sumber Manusia (KESUMA):
- Borang aduan dalam talian melalui portal JTKSM
- SisPAA (Sistem Pengurusan Aduan Awam), yang dipautkan daripada portal JTKSM
- Hadir sendiri di Pejabat Tenaga Kerja berdekatan
⚠ Nama aplikasi aduan berubah dari semasa ke semasa — sahkan saluran semasa di portal JTKSM sebelum menghantar aduan.
Bagi kes buang kerja tanpa sebab adil, saluran berbeza — representasi perlu dibuat kepada Jabatan Perhubungan Perusahaan (JPPM) dalam tempoh 60 hari. Ini diterangkan dalam panduan hak pekerja.